Παραθορμόνη υψηλή – που μπορεί να οφείλεται? Τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει? Πώς αντιμετωπίζεται?
Παραθορμόνη – εισαγωγικές γνώσεις
Η παραθορμόνη είναι μία ορμόνη που παράγεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες. Οι αδένες αυτοί είναι τέσσερις μικροί (μεγέθους φακής) ενδοκρινείς αδένες, που βρίσκονται ανά δύο στην οπίσθια επιφάνεια των λοβών του θυρεοειδούς (δύο δεξιά και δύο αριστερά). Η παραθορμόνη παίζει καθοριστικό ρόλο στην ρύθμιση των επιπέδων ασβεστίου στον οργανισμό.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες κάθε απόκλιση των επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα επηρεάζει και τα επίπεδα ασβεστίου και αντίστροφα. Αυτό επιτυγχάνεται με έναν ρυθμιστικό μηχανισμό γνωστό ως «μηχανισμός αρνητικής παλίνδρομης αλληλορύθμισης» (negative feed-back mechanism).
H παραθορμόνη δρα κυρίως στα οστά, στους νεφρούς και στο έντερο. Προκαλεί αύξηση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα όταν αυτά μειώνονται για οποιοδήποτε λόγο.
Όταν ο μηχανισμός αυτός της φυσιολογικής ρύθμισης διαταραχτεί – λόγω κάποιων παθολογικών καταστάσεων – τότε μπορεί να δημιουργηθούν διάφορα προβλήματα από διάφορα όργανα του ανθρωπίνου σώματος.
Στο άρθρο αυτό θα επικεντρωθούμε στο πρόβλημα της αύξησης των επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα.

Παραθορμόνη υψηλή – που μπορεί να οφείλεται? Τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει? Πώς αντιμετωπίζεται?
Αυξημένη παραθορμόνη – τι σημαίνει και που μπορεί να οφείλεται?
Η αυξημένη παραθορμόνη δεν θέτει από μόνη της κάποια διάγνωση, αλλά θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη προκειμένου ο ασθενής να υποβληθεί σε κάποιον διαγνωστικό έλεγχο για να διευκρινιστεί σε τι μπορεί να οφείλεται η αύξηση αυτή.
Στον έλεγχο αυτό θα πρέπει να γίνεται πάντα μέτρηση των επιπέδων ασβεστίου και βιταμίνης D. Και αυτό γιατί με την συνδυασμένη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων αυτών μπορεί να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα σχετικά με την παρουσία ή όχι κάποιας υποκείμενης παθολογικής κατάστασης.
Ο υπερπαραθυρεοειδισμός είναι η βασική πάθηση στην οποία παρατηρείται αύξηση των επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα. Χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης από τους παραθυρεοειδείς και διακρίνεται στις εξής τρεις κατηγορίες:
Πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός
Χαρακτηρίζεται από την υπερλειτουργία ενός ή περισσοτέρων παραθυρεοειδών χωρίς να υποκρύπτεται κάποια άλλη παθολογική κατάσταση στην οποία να οφείλεται η υπερλειτουργία αυτή (βλ. παρακάτω).
Συνηθέστατα υπερλειτουργεί ένας εκ των παραθυρεοειδών, ο οποίος διογκώνεται και παράγει μεγαλύτερες του αναμενόμενου ποσότητες παραθορμόνης. Πρόκειται τότε για το λεγόμενο αδένωμα παραθυρεοειδούς. Σπανιότερα μπορεί να υπερλειτουργούν περισσότεροι του ενός ή και όλοι οι παραθυρεοειδείς και τότε πρόκειται για την λεγόμενη υπερπλασία παραθυρεοειδών.
Στην τυπική περίπτωση, ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από αυξημένες τιμές παραθορμόνης και ασβεστίου στο αίμα (υπερπαραθορμοναιμία + υπερασβεστιαιμία). Ο συνδυασμός υπερπαραθορμοναιμίας και υπερασβεστιαιμίας θέτει την διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.
Αφού τεθεί με τον τρόπο αυτό η διάγνωση, το επόμενο βήμα είναι η ο εντοπισμός του παθολογικού (υπερλειτουργικού) παραθυρεοειδικού ιστού. Αυτή σήμερα επιτυγχάνεται με δύο βασικές εξετάσεις, το υπερηχογράφημα και το σπινθηρογράφημα παραθυρεοειδών. Σπανιότερα μπορεί να απαιτηθεί περαιτέρω έλεγχος και με άλλες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία.
Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός
Στον δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, η αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης προκύπτει λόγω αντίδρασης των (φυσιολογικών) παραθυρεοειδών αδένων σε κάποιο άλλο πρόβλημα του ασθενούς, όπως:
- Έλλειμμα ή ανεπάρκεια βιταμίνης D
- Χρόνια νεφροπάθεια
- Υποασβεστιαιμία (χαμηλά επίπεδα ασβεστίου) κλπ.
Τριτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός
Παρατηρείται συνηθέστατα σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, συχνά αιμοκαθαρόμενους. Οφείλεται στην μακροχρόνια (λόγω της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας) διέγερση των παραθυρεοειδών προς αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης (βλ. παραπάνω, δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός). Με την πάροδο του χρόνου, οι παραθυρεοειδείς που αρχικά είναι φυσιολογικοί, λόγω της χρόνιας αντιρροπιστικής διέγερσής τους, παρουσιάζουν αύξηση του μεγέθους τους (διόγκωση), καθίστανται δηλαδή υπερπλαστικοί, συνεχίζοντας να παράγουν μεγάλες ποσότητες παραθορμόνης.
Υψηλή παραθορμόνη – τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει?
Στον υπερπαραθυρεοειδισμό – τουλάχιστον στα αρχικά στάδια της νόσου – δεν υπάρχουν συμπτώματα. Στις περιπτώσεις αυτές η διάγνωση τίθεται τυχαία, στα πλαίσια ενός γενικού ιατρικού ελέγχου όπου ανευρίσκονται αρχικά αυξημένα επίπεδα ασβεστίου. Ακολουθεί μέτρηση επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα και αν αυτά βρεθούν αυξημένα τότε τίθεται η διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.
Όταν υπάρχουν συμπτώματα αυτά προέρχονται από δύο βασικά όργανα – «στόχος» της νόσου:
- Από τα οστά – οστεοπενία, οστεοπόρωση, αυτόματα κατάγματα (σπάνια)
- Από τους νεφρούς – νεφρολιθίαση (που συχνά υποτροπιάζει), νεφρασβέστωση (εναπόθεση αλάτων ασβεστίου στους νεφρούς).
Μπορεί όμως να υπάρχουν και πολλά άλλα συμπτώματα, που χαρακτηρίζονται σαν «μη ειδικά» καθώς μπορεί να οφείλονται και σε πολλά άλλα αίτια. Τέτοια μη ειδικά συμπτώματα είναι (ενδεικτικά):
- Μυαλγίες
- Αρθραλγίες
- Διαταραχές ύπνου
- Διαταραχές συγκέντρωσης
- Κατάθλιψη
- Κόπωση
- Αδυναμία κλπ.
Αυξημένη παραθορμόνη – πως αντιμετωπίζεται το πρόβλημα?
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία.
- Στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό θα πρέπει να γίνεται παραθυρεοειδεκτομή, να αφαιρείται δηλαδή ο υπερλειτουργικός παραθυρεοειδικός ιστός. Στην περίπτωση του αδενώματος γίνεται αφαίρεση του πάσχοντος παραθυρεοειδούς στον οποίο έχει αναπτυχθεί το αδένωμα (παραθυρεοειδεκτομή). Στην υπερπλασία παραθυρεοειδών αφαιρούνται περισσότεροι του ενός παραθυρεοειδείς (διατηρώντας έναν ή μισό εξ αυτών).
- Σε έλλειμμα / ανεπάρκεια βιταμίνης D γίνεται αναπλήρωση του ελλείμματος / ανεπάρκειας.
- Στη χρόνια νεφροπάθεια θα πρέπει να γίνεται έλεγχος του ασθενούς αρχικά από νεφρολόγο για την αντιμετώπιση της υποκείμενης νόσου.
ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας (https://www.gsakorafas.gr)
Διαβάστε τα άρθρα μας στο blog μας (https://gsakorafas.gr/blog/)
Ενημερωθείτε πρακτικά και υπεύθυνα στην ιστοσελίδα μας:
Για τις παθήσεις θυρεοειδούς
Για τις παθήσεις παραθυρεοειδών
Τι είναι ο χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών?
Τι σημασία έχει η εμπειρία του χειρουργού στην αντιμετώπιση των παθήσεων θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών?
ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ
ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)
ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)
ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)
ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223
email: georgesakorafas@yahoo.com
παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή
παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή
παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή παραθορμόνη υψηλή