Παρακέντηση θυρεοειδούς – τί είναι, πότε και πώς γίνεται και τι σημασία έχει στην πράξη?

Παρακέντηση θυρεοειδούς – τί είναι, πότε και πώς γίνεται και τι σημασία έχει στην πράξη?

 

Τι είναι η παρακέντηση θυρεοειδούς και πώς γίνεται?

Η παρακέντηση θυρεοειδούς είναι ένας όρος που περιγράφει την λήψη υλικού από μία βλάβη του θυρεοειδούς (συνηθέστατα όζο θυρεοειδούς) για κυτταρολογική εξέταση με μία λεπτή βελόνη. Η βελόνη αυτή προωθείται στην υπό εξέταση βλάβη του θυρεοειδούς και -εφαρμόζοντας έλξη στο έμβολο της σύριγγας- αναρροφάται υλικό που τοποθετείται σε αντικειμενοφόρο πλάκα και εξετάζεται στο μικροσκόπιο.

Παλαιότερα, η προώθηση της βελόνας γίνονταν έχοντας ακινητοποιήσει την ύποπτη βλάβη με τα δάκτυλα του ενός χεριού. Σήμερα, η τεχνική αυτή είναι ξεπερασμένη καθώς η παρακέντηση θυρεοειδούς γίνεται υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Η υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση παρακέντηση θυρεοειδούς έχει δύο βασικά πλεονεκτήματα:

• Επιτρέπει την λήψη υλικού από τα πιο αντιπροσωπευτικά σημεία του όζου, που θεωρούνται δηλαδή περισσότερο ύποπτα για κακοήθεια (καρκίνο).
• Καθιστά δυνατή την παρακέντηση ακόμη και πολύ μικρών όζων που δεν είναι ψηλαφητοί και που επομένως δεν θα ήταν δυνατόν να παρακεντηθούν χωρίς την βοήθεια της υπερηχογραφικής καθοδήγησης.

Για να αυξηθεί ακόμη περισσότερο η ακρίβεια της διαγνωστικής αυτής εξέτασης η βελόνη προωθείται σε διάφορα σημεία του όζου, εφαρμόζοντας αναρρόφηση, έτσι ώστε να ληφθούν όσο το δυνατόν πιο πολλά και κατά το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα για εξέταση.

Για την λήψη υλικού για κυτταρολογική εξέταση χρησιμοποιείται λεπτή βελόνη και για το λόγο αυτό η παρακέντηση θυρεοειδούς περιγράφεται και σαν παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA, fine-needle aspiration).

Για τον λόγο αυτό η εξέταση είναι πρακτικά ανώδυνη και γίνεται στο εργαστήριο υπερήχων από ακτινολόγο που να διαθέτει εμπειρία σε επεμβατικές πράξεις, όπως είναι η παρακέντηση.

Ο πόνος είναι ελάχιστος και ο ασθενής αποχωρεί αμέσως μετά την εξέταση.

Σε περίπτωση που ο ασθενής λαμβάνει για κάποιο λόγο αντιπηκτική αγωγή, θα πρέπει να γίνεται τροποποίηση της αγωγής αυτής, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα αιμορραγία. Τα αντιπηκτικά διακόπτονται για λίγο πριν την παρακέντηση θυρεοειδούς. Αν παρά ταύτα δεν μπορεί να γίνει διακοπή της αντιπηκτικής αγωγής, τότε προτιμάται η χορήγηση κάποιων αντιπηκτικών που συνοδεύονται από πολύ μικρό κίνδυνο αιμορραγίας (ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους).

 

 

Παρακέντηση θυρεοειδούς – πότε γίνεται?

Η παρακέντηση θυρεοειδούς πρακτικά ενδείκνυται όταν υπάρχει υποψία καρκίνου θυρεοειδούς. Η υποψία αυτή συνήθως δημιουργείται από την συνεκτίμηση διαφόρων παραμέτρων, όπως:

• Ατομικό αναμνηστικό (π.χ. ιστορικό ακτινοβολίας κεφαλής και τραχήλου στην παιδική ηλικία, που αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου θυρεοειδούς αργότερα στη διάρκεια της ζωής)
• Οικογενειακό ιστορικό (π.χ. ιστορικό καρκίνου θυρεοειδούς σε > 2 συγγενείς πρώτου βαθμού ή ιστορικό κάποιων κληρονομικών παθήσεων του θυρεοειδούς, όπως είναι το σύνδρομο πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας τύπου 2 [ΜΕΝ2]).
• Ευρήματα από την κλινική εξέταση (π.χ. σκληρής υφής ψηλαφητός όζος θυρεοειδούς, καθηλωμένος στους γύρω ιστούς, ή παρουσία διογκωμένων τραχηλικών λεμφαδένων)
• Ευρήματα στο υπερηχογράφημα, όπως όζος θυρεοειδούς με αποτιτανώσεις, ανώμαλα ή ασαφή ή λοβωτά όρια, με κάθετο προσανατολισμό (“taller-than-wide”), με εσωτερική άναρχη αγγείωση, με επέκταση εκτός του θυρεοειδούς (εξωθυρεοειδική επέκταση), με σκληρή υφή στην ελαστογραφία, με παρουσία μικροαποτιτανώσεων, με συνύπαρξη παθολογικών λεμφαδένων κλπ.

Κάθε όζος που θεωρείται ύποπτος βάσει των υπερηχογραφικών του χαρακτήρων θα πρέπει να παρακεντάται για να αποκλειστεί η ύπαρξη καρκίνου.

 

Παρακέντηση θυρεοειδούς – τι είναι το σύστημα Bethesda

Προκειμένου να τυποποιηθεί η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της παρακέντησης θυρεοειδούς, τα αποτελέσματα της κυτταρολογικής εξέτασης του υλικού που λαμβάνεται εκφράζονται με βάση το διεθνώς αποδεκτό σύστημα Bethesda. Πρακτικά, διακρίνονται έξι κατηγορίες στο σύστημα Bethesda και παρακάτω παρουσιάζεται συνοπτικά η κλινική σημασία της κάθε μιας από τις κατηγορίες αυτές.

• Bethesda I. Το υλικό που έχει ληφθεί δεν περιέχει επαρκή αριθμό κυττάρων για την κυτταρολογική εξέταση. Στην ουσία πρόκειται για αποτυχία της εξέτασης.
• Bethesda II. Υποδηλώνει την παρουσία καλοήθους (αδενωματώδους) όζου. Η πιθανότητα καρκίνου θυρεοειδούς είναι πολύ χαμηλή (2 %).
• Bethesda III. Η παρουσία κυτταρικής ατυπίας αντιστοιχεί στην κατηγορία ΙΙΙ στο σύστημα Bethesda. H πιθανότητα καρκίνου κυμαίνεται μέχρι 10 – 15 %.
• Bethesda ΙV. Είναι ένδειξη θυλακιώδους νεοπλάσματος, που μπορεί να είναι είτε καλόηθες (θυλακιώδες αδένωμα) είτε κακόηθες (θυλακιώδης καρκίνος). Η πιθανότητα καρκίνου κυμαίνεται μεταξύ 30 και 35 %.
• Bethesda V. Πιθανότητα καρκίνου θυρεοειδούς 85 %
• Bethesda VI. Πιθανότητα καρκίνου περί το 97 – 98 %.

 

Παρακέντηση θυρεοειδούς – τι σημασία έχει στην πράξη?

Το αποτέλεσμα της παρακέντησης θυρεοειδούς έχει τεράστια σημασία για τον καθορισμό του τρόπου αντιμετώπισης των ασθενών με όζους θυρεοειδούς (και σπανιότερα με διάχυτες βλάβες του θυρεοειδούς). Και αυτό για δύο βασικούς λόγους:

• Η διάγνωση ή η υποψία καρκίνου θυρεοειδούς στην κυτταρολογική εξέταση (βλ. παραπάνω) θέτει την ένδειξη χειρουργικής επέμβασης. Με άλλα λόγια, ο ασθενής οδηγείται στο χειρουργείο.
• Ακόμη και όταν υπάρχει ένδειξη για χειρουργική επέμβαση, η υποψία ή η διάγνωση καρκίνου θυρεοειδούς με βάση τα αποτελέσματα της κυτταρολογικής εξέτασης μετά παρακέντηση θυρεοειδούς θα οδηγήσουν τον ασθενή γρηγορότερα στο χειρουργείο. Με άλλα λόγια, η παρακέντηση θυρεοειδούς έχει σημασία και για τον χρονικό προγραμματισμό του χειρουργείου ακόμη και όταν υπάρχει ένδειξη για αυτό για οποιοδήποτε λόγο (π.χ. μεγάλου μεγέθους όζος, υπερθυρεοειδισμός κλπ.).

Η παρακέντηση θυρεοειδούς έχει καθιερωθεί στην κλινική πράξη σαν μία βασική εξέταση στη διαγνωστική διερεύνηση των ασθενών με παθήσεις θυρεοειδούς (κυρίως όζους θυρεοειδούς). Μαζί με το υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας αποτελούν σήμερα τα βασικά διαγνωστικά «εργαλεία» με τα οποία καθορίζεται η περαιτέρω θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών αυτών.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας (https://www.gsakorafas.gr)

Διαβάστε τα άρθρα μας στο blog μας (https://gsakorafas.gr/blog/)

 

Ενημερωθείτε πρακτικά και υπεύθυνα στην ιστοσελίδα μας:

Για τις παθήσεις θυρεοειδούς

Για τις παθήσεις παραθυρεοειδών

Τι είναι ο χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών?

Τι σημασία έχει η εμπειρία του χειρουργού στην αντιμετώπιση των παθήσεων θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών?

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com