Όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση (FNA) με λεπτή βελόνη– πότε χρειάζεται;
Εισαγωγή
Οι όζοι θυρεοειδούς αποτελούν ένα πολύ συχνό εύρημα στον γενικό πληθυσμό. Με την ευρεία χρήση του υπερηχογραφήματος τραχήλου, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι πληροφορούνται ότι έχουν έναν ή περισσότερους όζους στον θυρεοειδή αδένα. Παρότι η ανακάλυψη ενός όζου προκαλεί συχνά ανησυχία, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η μεγάλη πλειονότητα των όζων είναι καλοήθεις και δεν σχετίζονται με καρκίνο.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει μετά τη διάγνωση ενός όζου είναι αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση με παρακέντηση με λεπτή βελόνη (Fine Needle Aspiration – FNA), μια εξέταση που επιτρέπει τη λήψη κυττάρων από τον όζο για κυτταρολογική ανάλυση.
Τι είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA, Fine-Needle Aspiration);
Η FNA είναι μια ελάχιστα επεμβατική, ασφαλής και ανώδυνη διαδικασία που πραγματοποιείται συνήθως υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση. Ο ιατρός εισάγει μια πολύ λεπτή βελόνη μέσα στον όζο και συλλέγει κυτταρικό υλικό, το οποίο εξετάζεται από εξειδικευμένο κυτταρολόγο.
Η εξέταση διαρκεί λίγα λεπτά, δεν απαιτεί γενική αναισθησία και οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν άμεσα στις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA) – πότε χρειάζεται;
Χρειάζονται όλοι οι όζοι παρακέντηση;
Η απάντηση είναι όχι. Δεν είναι απαραίτητο να γίνεται FNA σε κάθε όζο θυρεοειδούς. Η απόφαση βασίζεται κυρίως στα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά του όζου και στο μέγεθός του.
Τα σύγχρονα διεθνή πρωτόκολλα, όπως οι κατευθυντήριες οδηγίες της American Thyroid Association (ATA) και το σύστημα ταξινόμησης EU-TIRADS της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Θυρεοειδούς, βοηθούν στην εκτίμηση του κινδύνου κακοήθειας και καθορίζουν ποιοι όζοι πρέπει να υποβληθούν σε παρακέντηση.
Ποια υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά θεωρούνται ύποπτα για καρκίνο θυρεοειδούς;
Ορισμένα ευρήματα στο υπερηχογράφημα σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα κακοήθειας. Σε αυτά περιλαμβάνονται:
- Έντονη υποηχογένεια του όζου.
- Ακανόνιστα ή διηθητικά όρια.
- Παρουσία μικροαποτιτανώσεων.
- Σχήμα «ψηλότερος παρά πλατύτερος» (taller-than-wide).
- Εξωθυρεοειδική επέκταση.
- Ύποπτοι λεμφαδένες στον τράχηλο.
Όσο περισσότερα από αυτά τα χαρακτηριστικά εμφανίζει ένας όζος, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να απαιτηθεί παρακέντηση ακόμη και σε μικρότερο μέγεθος.
Έχει σημασία το μέγεθος του όζου για την απόφαση να γίνει FNA;
Το μέγεθος από μόνο του δεν αρκεί για να καθορίσει την ανάγκη παρακέντησης. Ένας μικρός όζος με ύποπτα χαρακτηριστικά μπορεί να χρειάζεται βιοψία, ενώ ένας μεγαλύτερος όζος με εντελώς καλοήθη εικόνα μπορεί να παρακολουθείται.
Σε γενικές γραμμές:
- Όζοι υψηλής υποψίας συνιστάται να παρακεντώνται όταν έχουν διάμετρο ≥1 cm.
- Όζοι μέτριας υποψίας συνήθως παρακεντώνται όταν είναι ≥1–1,5 cm.
- Όζοι χαμηλής υποψίας εξετάζονται για FNA όταν υπερβαίνουν τα 1,5–2 cm.
- Όζοι με σαφώς καλοήθη χαρακτηριστικά συχνά δεν χρειάζονται παρακέντηση, αλλά μόνο περιοδική παρακολούθηση.
Η τελική απόφαση εξατομικεύεται για κάθε ασθενή.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η παρακέντηση γίνεται ανεξάρτητα από το μέγεθος;
Ναι. Ακόμη και μικροί όζοι μπορεί να χρειαστούν FNA όταν συνυπάρχουν παράγοντες υψηλού κινδύνου, όπως:
- Ιστορικό ακτινοβολίας στην περιοχή κεφαλής και τραχήλου.
- Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου θυρεοειδούς.
- Ταχεία αύξηση του μεγέθους του όζου.
- Παρουσία ύποπτων τραχηλικών λεμφαδένων.
- Βράγχος φωνής ή άλλα συμπτώματα που εγείρουν υποψία διήθησης γειτονικών δομών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί πιο επιθετική διερεύνηση.
Τι δείχνουν τα αποτελέσματα της παρακέντησης;
Τα αποτελέσματα της κυτταρολογικής μετά την παρακέντηση ενός όζου με λεπτή βελόνη (FNA) εκφράζονται σήμερα διεθνώς με το σύστημα Bethesda, το οποίο βοηθά στην εκτίμηση του κινδύνου κακοήθειας και στην επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης.
Τα πιθανά αποτελέσματα εκφράζονται στο σύστημα Bethesda ως εξής:
- Bethesda I – εξέταση μη διαγνωστική λόγω λήψης ανεπαρκούς δείγματος
- Bethesda II – Καλοήθης αδενωματώδης όζος
- Bethesda III – παρουσία ατυπίας αδιευκρίνιστης σημασίας.
- Bethesda IV – Υποψία για θυλακιώδες νεόπλασμα.
- Bethesda V – Υποψία για θηλώδες καρκίνωμα θυρεοειδούς
- Bethesda VI – Εύρημα συμβατό με θηλώδες καρκίνωμα θυρεοειδούς
Ανάλογα με τα αποτελέσματα αυτά, μπορεί να απαιτηθεί επανάληψη της παρακέντησης, μοριακός έλεγχος, στενή παρακολούθηση ή χειρουργική αντιμετώπιση.
Συμπέρασμα
Μαζί με το υπερηχογράφημα, η παρακέντηση με λεπτή βελόνη αποτελεί το σημαντικότερο διαγνωστικό εργαλείο για τη διερεύνηση των όζων του θυρεοειδούς, ωστόσο δεν είναι απαραίτητη σε όλους τους ασθενείς.
Η απόφαση βασίζεται κυρίως στα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, στο μέγεθος του όζου και στους ατομικούς παράγοντες κινδύνου.
Η σωστή αξιολόγηση από εξειδικευμένη ομάδα γιατρών επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση των ύποπτων για καρκίνο θυρεοειδούς βλαβών, αποφεύγοντας παράλληλα περιττές επεμβατικές εξετάσεις σε καλοήθεις όζους.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η βέλτιστη διαγνωστική και θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με όζους θυρεοειδούς.
ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας
Διαβάστε τα άρθρα μας στο blog μας
Ενημερωθείτε πρακτικά και υπεύθυνα στην ιστοσελίδα μας:
Για τις παθήσεις θυρεοειδούς
Για τις παθήσεις παραθυρεοειδών
Τι είναι ο χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών?
Τι σημασία έχει η εμπειρία του χειρουργού στην αντιμετώπιση των παθήσεων θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών?
ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ
ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)
ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)
ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)
ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223
email: georgesakorafas@yahoo.com
όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση
όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση
όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση όζοι θυρεοειδούς και παρακέντηση
