Θυρεοειδής και εγκυμοσύνη: 5 βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις για το τι πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες πριν και κατά την κύηση

Θυρεοειδής & εγκυμοσύνη: 5 βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις για το τι πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες πριν και κατά την κύηση
1
Ποια είναι η σημασία της φυσιολογικής λειτουργίας του θυρεοειδούς πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;
Η φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα είναι πολύ σημαντική τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της κύησης, γιατί επηρεάζει άμεσα τη γονιμότητα, την πορεία της εγκυμοσύνης και την ανάπτυξη του εμβρύου.
Πριν την κύηση
Η καλή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι σημαντική για την γονιμότητα της γυναίκας.
Παθήσεις του θυρεοειδούς όπως ο υποθυρεοειδισμός ή ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσουν:
- διαταραχές του κύκλου
- δυσκολία σύλληψης
- αυξημένο κίνδυνο αποβολών στην επόμενη κύηση
Επιπλέον, η σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι σημαντική και για την ισορροπία των «αναπαραγωγικών» ορμονών
Κατά την κύηση
Η σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς κατά τη διάρκεια της κύησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τους εξής λόγους:
Ανάπτυξη του εμβρύου
H σωστή λειτουργία του θυρεοειδούς είναι κρίσιμη για την σωστή ανάπτυξη του εμβρύου και κυρίως του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Τονίζεται ότι η ανάπτυξη του εμβρύου – ιδιαίτερα στο πρώτο μισό της κύησης – εξαρτάται αποκλειστικά από τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα της μητέρας του.
Πρόληψη επιπλοκών κύησης
Οι διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών, όπως:
- Προεκλαμψία
- Πρόωρο τοκετό
- Χαμηλό βάρος γέννησης
- Διαταραχές ανάπτυξης
Υπογραμμίζεται ότι οι ανάγκες του οργανισμού σε ιώδιο – το οποίο είναι απαραίτητο για την σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών – αυξάνονται στη διάρκεια της κύησης.
2
Ποια προβλήματα θυρεοειδούς μπορεί να επηρεάσουν την εγκυμοσύνη και πώς εντοπίζονται;
Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι σχετικά συχνές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη σύλληψη όσο και την πορεία της εγκυμοσύνης. Οι βασικές αυτές παθήσεις είναι οι εξής:
Υποθυρεοειδισμός
Χαρακτηρίζεται από μειωμένη λειτουργική δραστηριότητα του θυρεοειδούς και μειωμένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.
Συνδυάζεται με:
- Υπογονιμότητα
- Αυξημένο κίνδυνο αποβολής
- Αυξημένο κίνδυνο προεκλαμψίας
- Καθυστερημένη ανάπτυξη του εμβρύου (ιδιαίτερα του νευρικού συστήματος [εγκεφάλου])
Υπερθυρεοειδισμός
Χαρακτηρίζεται από αυξημένη λειτουργική δραστηριότητα του θυρεοειδούς και αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.
Συνδυάζεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών της κύησης, όπως:
- Αποβολές
- Πρόωρο τοκετό
- Χαμηλό βάρος γέννησης κλπ.
Η πιο συχνή αιτία του υπερθυρεοειδισμού είναι η νόσος Graves (διάχυτη τοξική βρογχοκήλη). Πρόκειται για αυτοάνοσης αιτιολογίας πάθηση του θυρεοειδούς, που επίσης συνδυάζεται με αυξημένη πιθανότητα επιπλοκών της κύησης και εμφάνισης εμβρυικού/νεογνικού υπερθυρεοειδισμού.
Θυρεοειδίτιδα Hashimoto (χρόνια λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα)
Πρόκειται για χρόνια φλεγμονή του θυρεοειδούς αυτοάνοσης αιτιολογίας. Είναι η συχνότερη αιτία υποθυρεοειδισμού.
Συνδυάζεται με υπογονιμότητα ή/και αύξηση του κινδύνου αποβολής
Όζοι θυρεοειδούς
Συνήθως δεν επηρεάζουν την εγκυμοσύνη (εκτός από την σπάνια περίπτωση του τοξικού αδενώματος, που προκαλεί υπερθυρεοειδισμό, βλ. παραπάνω).
Ένα μικρό ποσοστό των όζων θυρεοειδούς (5 – 8 %) μπορεί να υποκρύπτουν καρκίνο θυρεοειδούς. Σε περίπτωση υποψίας για καρκίνο θυρεοειδούς (κυρίως με βάση τα ευρήματα στο υπερηχογράφημα) θα πρέπει να γίνεται παρακέντηση του ύποπτου όζου με λεπτή βελόνη (FNA) και κυτταρολογική εξέταση.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις, ο έλεγχος περιλαμβάνει:
- Μέτρηση των θυρεοειδικών ορμονών και των θυρεοειδικών αυτοαντισωμάτων στο αίμα
- Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς
Η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική αντιμετώπιση των παραπάνω παθήσεων συνοδεύονται από σημαντική μείωση των κινδύνων τόσο για την μητέρα όσο και για το έμβρυο.
3
Πότε μια γυναίκα με γνωστή πάθηση θυρεοειδούς πρέπει να συμβουλευτεί ειδικό πριν την κύηση;
Μια γυναίκα με γνωστή πάθηση θυρεοειδούς πρέπει ιδανικά να συμβουλευτεί ενδοκρινολόγο πριν προσπαθήσει να μείνει έγκυος, ώστε να ελεγχθεί αν η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι φυσιολογική. Σήμερα ο έλεγχος αυτός γίνεται σαν μέρος του τακτικού ελέγχου. Ιδιαίτερα απαραίτητος είναι ο έλεγχος αυτός στην φάση πριν την κύηση:
- αν υπάρχει ήδη γνωστή θυρεοειδοπάθεια (όπως υποθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός κλπ.)
- αν η γυναίκα λαμβάνει κάποια θεραπεία (π.χ. λεβοθυροξίνη, αντιθυρεοειδικά φάρμακα), καθώς μπορεί να χρειαστεί αλλαγή της δόσης ή και του φαρμάκου
- αν οι θυρεοειδικές ορμόνες στο αίμα δεν βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα ή παρουσιάζουν πρόσφατα διακυμάνσεις
- αν υπάρχει ιστορικό υπογονιμότητας, αποβολών, πρόωρου τοκετού κλπ.
- αν υπάρχει ιστορικό θυρεοειδεκτομής ή θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο
- αν υπάρχουν θετικά θυρεοειδικά αυτοαντισώματα
Τονίζεται ότι ακόμη και ήπιες διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας θα πρέπει να ελέγχονται. Στόχος είναι η διατήρηση της TSH σε φυσιολογικά επίπεδα (ιδανικά περί τα 2.5 mIU/L).
Συνιστάται ο πρώτος έλεγχος να γίνει 3 – 6 μήνες πριν την επιθυμητή εγκυμοσύνη, έτσι ώστε να γίνει ο σωστός έλεγχος και η σωστή ρύθμιση (αν απαιτηθεί), να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες για την εγκυμοσύνη και να προγραμματιστεί η παρακολούθηση (με περιοδικές εξετάσεις). Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η καλύτερη έκβαση τόσο για την μητέρα όσο και για το κύημα.
4
Ποιος είναι ο ρόλος του χειρουργού θυρεοειδούς σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή και σχεδιάζουν εγκυμοσύνη;
Ο ρόλος του χειρουργού θυρεοειδούς δεν σταματά μετά την επέμβαση. Σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε θυρεοειδεκτομή και επιθυμούν εγκυμοσύνη, ο χειρουργός συνεργάζεται στενά με τον ενδοκρινολόγο για να εξασφαλιστεί η ασφαλής προετοιμασία για την κύηση με στόχο την ασφάλεια τόσο της μητέρας όσο και του εμβρύου.
Μετά την χειρουργική επέμβαση ο χειρουργός επιβεβαιώνει την ομαλή ανάρρωση της ασθενούς, ελέγχοντας για την απουσία επιπλοκών (π.χ. υποασβεστιαιμία, τραυματισμός λαρυγγικών νεύρων) και για την καλή και σταθερή κατάσταση της ασθενούς πριν την εγκυμοσύνη.
Ειδικά στις γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο μετά από χειρουργική επέμβαση για καρκίνο θυρεοειδούς ο χειρουργός επισημαίνει την ανάγκη να καθυστερήσει η κύηση για ένα διάστημα αρκετών μηνών (περίπου 9 μηνών, ανάλογα με την δόση ραδιενεργού ιωδίου που έχει χορηγηθεί). Η μετεγχειρητική αγωγή (θεραπεία καταστολής με λεβοθυροξίνη) και η παρακολούθηση της ασθενούς γίνεται από τον θεράποντα ενδοκρινολόγο. Όπως έχει ήδη αναφερθεί παραπάνω, η σωστή ρύθμιση της αγωγής έχει τεράστια σημασία για την ομαλή εξέλιξη της κύησης και την σωστή ανάπτυξη του εμβρύου.
Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα είναι η διάγνωση καρκίνου θυρεοειδούς στην εγκυμοσύνη. Το σοβαρό αυτό θέμα καλύπτεται σε άλλο άρθρο στο blog της ιστοσελίδας μας (κάντε κλικ εδώ).
5
Τι συμβουλές δίνετε για την παρακολούθηση και την πρόληψη επιπλοκών σε εγκύους με διαταραχές θυρεοειδούς;
Η σωστή παρακολούθηση μιας εγκύου με διαταραχές θυρεοειδούς είναι καθοριστική για την υγεία της μητέρας και του εμβρύου. Οι οδηγίες επικεντρώνονται στη στενή παρακολούθηση, τη σωστή ρύθμιση των ορμονών και την πρόληψη επιπλοκών.
Η παρακολούθηση της εγκύου είναι ευθύνη του γυναικολόγου που θα συνεργαστεί -αν χρειαστεί – και με τον ενδοκρινολόγο ή και τον χειρουργό θυρεοειδούς.
Ο τακτικός έλεγχος περιλαμβάνει μέτρηση θυρεοειδικών ορμονών (περιοδικά, αρχικά ανά 4-6 εβδομάδες στο πρώτο μισό της κύησης και στη συνέχεια τουλάχιστον μία φορά ανά δίμηνο).
Σε περίπτωση που η ασθενής λαμβάνει κάποια αγωγή (π.χ. λεβοθυροξίνη για υποθυρεοειδισμό ή αντιθυρεοειδικά φάρμακα για υπερθυρεοειδισμό) θα πρέπει να ακολουθεί προσεκτικά τις οδηγίες του ενδοκρινολόγου. Στόχος είναι ο ήπιος και αποτελεσματικός έλεγχος (όχι η υπερθεραπεία [overtreatment]). Προσοχή χρειάζεται στην επιλογή ασφαλούς αντιθυρεοειδικού φαρμάκου (στον υπερθυρεοειδισμό, είναι ευθύνη του ενδοκρινολόγου).
Παράλληλα, στην εξέλιξη της κύησης γίνεται ο προβλεπόμενος περιοδικός έλεγχος του εμβρύου, με υπερηχογραφικό έλεγχο και έλεγχο του καρδιακού ρυθμού (ιδιαίτερα σε γυναίκες με υπερθυρεοειδισμό).
Τονίζεται επίσης η ανάγκη επαρκούς πρόσληψης ιωδίου (οι ανάγκες του οργανισμού αυξάνονται στη διάρκεια της κύησης). Η πρόσληψη γίνεται με το ιωδιούχο αλάτι ή και με ειδικά συμπληρώματα διατροφής για τις εγκύους, αποφεύγοντας την υπερβολική λήψη.
Επισημαίνονται, τέλος, κάποια συμπτώματα που -αν εμφανιστούν – θα πρέπει η έγκυος γυναίκα να τα αναγνωρίσει και να τα αναφέρει στο γιατρό της, όπως:
- Έντονη κόπωση
- Ταχυκαρδία
- Ανεξήγητη αύξηση ή απώλεια βάρους κλπ.
Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις απορρύθμισης της θυρεοειδικής λειτουργίας.
Συμπερασματικά, με την σωστή φροντίδα, οι περισσότερες γυναίκες με θυρεοειδοπάθεια έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη και αποκτούν ένα υγιές μωρό.
ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας (https://www.gsakorafas.gr)
Διαβάστε τα άρθρα μας στο blog μας (https://gsakorafas.gr/blog/)
Ενημερωθείτε πρακτικά και υπεύθυνα στην ιστοσελίδα μας:
Για τις παθήσεις θυρεοειδούς
Για τις παθήσεις παραθυρεοειδών
Τι είναι ο χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών?
Τι σημασία έχει η εμπειρία του χειρουργού στην αντιμετώπιση των παθήσεων θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών?
ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ
ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)
ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)
ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)
ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223
email: georgesakorafas@yahoo.com
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη
θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη θυρεοειδής και εγκυμοσύνη