Χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου στον καρκίνο θυρεοειδούς – o ρόλος του ακτινολόγου και του χειρουργού
Εισαγωγή
Οι μεταστάσεις στους λεμφαδένες του τραχήλου είναι συχνές στον καρκίνο θυρεοειδούς όταν τίθεται η διάγνωση. Ο έλεγχος για λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι απαραίτητος σε κάθε ασθενή με διάγνωση ή υποψία καρκίνου θυρεοειδούς καθώς -αν υπάρχουν- η απλή αφαίρεση θυρεοειδούς δεν είναι αρκετή.
Τι είναι η χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου?
Με τον όρο «χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου» αναφερόμαστε στην λεπτομερή περιγραφή της παρουσίας ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων στον τράχηλο του ασθενούς με καρκίνο θυρεοειδούς.
Στην χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου περιγράφεται λεπτομερώς:
- Ο αριθμός των ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων
- Οι διαστάσεις τους
- Η ακριβής τους θέση
Για την ακριβή χαρτογράφηση απαιτείται σημαντική εμπειρία από την πλευρά του ακτινολόγου που καλείται να αξιολογήσει τους απεικονιστικούς χαρακτήρες των λεμφαδένων του τραχήλου και να τους κατατάξει σε μία από τις εξής κατηγορίες:
- Φυσιολογικούς
- Αντιδραστικούς
- Ύποπτους
- Παθολογικούς

Χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου στον καρκίνο θυρεοειδούς – o ρόλος του ακτινολόγου και του χειρουργού
Ο ρόλος του ακτινολόγου
Είναι αυτονόητη η ευθύνη του ακτινολόγου εν προκειμένω καθώς αν του διαφύγει της προσοχής ένας ή περισσότεροι παθολογικοί λεμφαδένες τότε μπορεί να οδηγήσει τον χειρουργό σε λάθος χειρουργική επέμβαση.
Καθώς το υπερηχογράφημα είναι υποκειμενική εξέταση, απαιτείται εμπειρία από την πλευρά του ακτινολόγου για την αξιολόγηση των εικόνων που βλέπει στην οθόνη με τις κινήσεις της κεφαλής των υπερήχων (ηχοβολέα).
Συχνά, στο αρχικό υπερηχογράφημα σε ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς δεν γίνεται καν αναφορά στους λεμφαδένες τραχήλου, που σημαίνει ότι δεν έγινε καν έλεγχος για τους λεμφαδένες από τον ακτινολόγο. Αυτό αποτελεί σοβαρή παράλειψη.
Άλλες φορές μπορεί να γίνεται αναφορά στους λεμφαδένες και να χαρακτηρίζονται σαν «φυσιολογικοί» ή «αντιδραστικοί». Δεν είναι εντούτοις λίγες οι φορές που – όταν παραπέμφθηκε ο ασθενής για νέο υπερηχογράφημα σε εξειδικευμένο εργαστήριο υπερήχων – προέκυψαν νέα ευρήματα και παθολογικοί λεμφαδένες (ενίοτε εκτεταμένη λεμφαδενική διασπορά), πράγμα που σημαίνει ότι οι λεμφαδένες αυτοί είχαν διαφύγει της προσοχής στο αρχικό υπερηχογράφημα.
Για τον λόγο αυτό, σε ασθενείς με προεγχειρητική διάγνωση «καρκίνος ή υποψία καρκίνου θυρεοειδούς» πάντα ζητείται χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου που θα πρέπει να γίνεται από ακτινολόγο με εμπειρία στην απεικόνιση του θυρεοειδούς και του τραχήλου.
Ο ρόλος του χειρουργού
Ο χειρουργός έχει και αυτός σημαντική εν προκειμένω ευθύνη καθώς:
Δεν θα πρέπει να προχωρά σε χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή) ειδικά σε ασθενείς με καρκίνο ή υποψία καρκίνου θυρεοειδούς αν δεν έχει στη διάθεσή του χαρτογράφηση λεμφαδένων από εξειδικευμένο και αξιόπιστο ακτινολόγο. Αυτό ισχύει έστω και αν στο υπερηχογράφημα που προσκομίζει ο ασθενής δεν γίνεται αναφορά σε παθολογικούς λεμφαδένες. Είναι ευθύνη του χειρουργού να παραπέμψει τον ασθενή στον κατάλληλο ακτινολόγο για την σωστή και αξιόπιστη χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου.
Θα πρέπει να είναι σε ετοιμότητα να εκτελέσει – πέραν της απλής ολικής θυρεοειδεκτομής – και πλέον πολύπλοκες και εκτεταμένες χειρουργικές επεμβάσεις (δηλαδή συνδυασμένη ολική θυρεοειδεκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό τραχήλου). Αυτό προϋποθέτει την ανάλογη εμπειρία από την πλευρά του χειρουργού, που θα πρέπει να είναι εξειδικευμένος και χειρουργός θυρεοειδούς.
Υπογραμμίζεται τέλος ότι η χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου στους ασθενείς με καρκίνο ή υποψία καρκίνου θυρεοειδούς είναι απαραίτητη όχι μόνο προκειμένου να καθοριστεί η ένδειξη του λεμφαδενικού καθαρισμού (αν δηλαδή χρειάζεται ή όχι) αλλά και η έκτασή του.
Η έκταση του λεμφαδενικού καθαρισμού προσδιορίζεται με βάση τα ευρήματα της προεγχειρητικής χαρτογράφησης. Ανάλογα με την έκταση της λεμφαδενικής διασποράς μπορεί να χρειαστεί μόνο κεντρικός λεμφαδενικός καθαρισμός, ή κεντρικός και πλάγιος (ομόπλευρος ή αμφοτερόπλευρος). Αλλά και στον πλάγιο λεμφαδενικό καθαρισμό η χαρτογράφηση είναι απαραίτητη προκειμένου να καθοριστεί σε ποια επίπεδα (ή διαμερίσματα) θα γίνει (επίπεδα ΙΙ – ΙΙΙ – IV). Με άλλα λόγια, η χαρτογράφηση καθορίζει τον στοχευμένο εκλεκτικό λεμφαδενικό καθαρισμό (selective, compartment-oriented lymph node dissection).
Όλα τα παραπάνω ισχύουν με μία βασική προϋπόθεση-την εμπειρία και την αξιοπιστία του ακτινολόγου.
Σχόλιο
Έχει περιγραφεί και η χαρτογράφηση με την χρήση αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας, που εντούτοις δεν έχει καθιερωθεί στην κλινική πράξη, όπου εφαρμόζεται συστηματικά η υπερηχογραφική χαρτογράφηση λεμφαδένων τραχήλου.
ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας (https://www.gsakorafas.gr)
Διαβάστε τα άρθρα μας στο blog μας (https://gsakorafas.gr/blog/)
Ενημερωθείτε πρακτικά και υπεύθυνα στην ιστοσελίδα μας:
Για τις παθήσεις θυρεοειδούς
Για τις παθήσεις παραθυρεοειδών
Τι είναι ο χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών?
Τι σημασία έχει η εμπειρία του χειρουργού στην αντιμετώπιση των παθήσεων θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών?
ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ
ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)
ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)
ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)
ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223
email: georgesakorafas@yahoo.com
χαρτογράφηση λεμφαδένων χαρτογράφηση λεμφαδένων χαρτογράφηση λεμφαδένων χαρτογράφηση λεμφαδένων