Κόπωση και Υπερπαραθυρεοειδισμός: Μήπως Φταίνε οι Παραθυρεοειδείς;

Excerpt

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – μία φαινομενικά “αταίριαστη σχέση”. Και όμως, η κόπωση μπορεί να αποτελεί επί μέρους μη ειδική κλινική εκδήλωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού. Και τις περιπτώσεις αυτές η παραθυρεοειδεκτομή μπορεί να προσφέρει άλλοτε άλλου βαθμού ανακούφιση του ασθενούς από τα μη ειδικά συμπτώματα του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού, συμπεριλαμβανομένης και της κόπωσης. Στη συνέχεια παρουσιάζεται το φαινομενικά παράξενο αυτό θέμα – κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός.

Εισαγωγή

Υπάρχουν κάποια συμπτώματα που συχνά αναφέρονται κατά την εξέταση των ασθενών, όπως:

• «Νιώθω συνέχεια κουρασμένος».
• «Δεν μπορώ να συγκεντρωθώ όπως παλιά».
• «Ξεχνάω εύκολα».
• «Δεν έχω διάθεση και ο ύπνος μου δεν με ξεκουράζει».
• “Νυστάζω συνέχεια»
• «Αισθάνομαι ότι δεν έχω όρεξη για τίποτα»
• «Νιώθω συνεχώς μία στενοχώρια και απογοήτευση» κλπ.

Αυτά είναι συμπτώματα που χαρακτηρίζονται σαν «μη ειδικά». Και αυτό γιατί δεν χαρακτηρίζουν κάποια πάθηση. Αντίθετα, μπορεί να οφείλονται σε διάφορα άλλα αίτια, όπως για παράδειγμα κατάθλιψη, αναιμία, κόπωση, προχωρημένη ηλικία κλπ.

Υπάρχει όμως και μία πάθηση στην οποία μπορεί να οφείλονται τα συμπτώματα αυτά και την οποία δεν σκέφτεται εύκολα κανείς: ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός. Διαβάστε στη συνέχεια πως μπορεί να σχετίζονται η κόπωση και ο υπερπαραθυρεοειδισμός.

 

 

Όπως είναι γνωστό, ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός συνοδεύεται συχνά από εκδηλώσεις από δύο βασικά όργανα – στόχους: τα οστά και τους νεφρούς. Από τα οστά παρατηρείται απώλεια οστικής πυκνότητας, οστεοπενία και οστεοπόρωση, ενώ μπορούν να παρατηρηθούν και παθολογικά κατάγματα. Από τους νεφρούς μπορεί να παρατηρηθούν νεφρολιθίαση (λίθοι στην ουροφόρο οδό) και νεφρασβέστωση (εναπόθεση ασβεστίου στο παρέγχυμα των νεφρών).

Τα παραπάνω μη ειδικά συμπτώματα, εντούτοις, μπορεί να παρατηρηθούν σε άλλοτε άλλη ένταση και με διαφορετικούς συνδυασμούς στους ασθενείς με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό. Όταν τα παραπάνω συμπτώματα συνδυάζονται με αυξημένη τιμή ασβεστίου και παραθορμόνης στο αίμα (υπερασβεστιαιμία και υπερπαραθορμοναιμία) τότε η παρουσία της αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

 

Τι είναι ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός;

Ο όρος αυτός περιγράφει την παθολογική κατάσταση που προκύπτει σαν αποτέλεσμα αυξημένης παραγωγής παραθορμόνης από έναν ή περισσότερους παραθυρεοειδείς αδένες. Η παραθορμόνη είναι ορμόνη που παράγεται από τους παραθυρεοειδείς και ο ρόλος της είναι κομβικής σημασίας για την ρύθμιση των επιπέδων του ασβεστίου.

Η συνηθέστερη αιτιολογία είναι το μονήρες αδένωμα παραθυρεοειδούς, όπου ένας από τους τέσσερις παραθυρεοειδείς υπερλειτουργεί, ενώ οι υπόλοιποι τρεις είναι φυσιολογικοί. Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε υπερπλασία των παραθυρεοειδών, όπου  και οι τέσσερις παραθυρεοειδείς υπερλειτουργούν και ευθύνονται για την αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης.

Η περίσσεια παραθορμόνης προκαλεί κινητοποίηση του ασβεστίου από τα οστά, που εισέρχεται στο αίμα (προκαλώντας υπερασβεστιαιμία) και αποβάλλεται στη συνέχεια στα ούρα (υπερασβεστιουρία). Η παθολογική αυτή αλληλουχία προκαλεί τις βλάβες που αναφέρθηκαν παραπάνω στα δύο βασικά όργανα – στόχους (οστά – νεφρούς).

 

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός

Εκτός από τις εκδηλώσεις από τα οστά και τους νεφρούς (βλ. παραπάνω) ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός μπορεί να συνοδεύεται από κόπωση την οποία αναφέρουν συχνά οι ασθενείς. Συχνά η κόπωση συνοδεύεται και από μία έκπτωση της ενεργητικότητας του ασθενούς, που μπορεί να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Πρόκειται για ένα από τα «μη ειδικά» συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Και αυτό γιατί υπάρχουν πάρα πολλά αίτια στα οποία μπορεί να οφείλεται η κόπωση.

Επομένως, η παρουσία κόπωσης δεν σημαίνει ότι υπάρχει πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός. Μπορεί όμως κάλλιστα να αποτελεί μία επιμέρους κλινική εκδήλωση της νόσου.

 

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – μπορεί να υπάρχει κόπωση ακόμη και με ήπια υπερασβεστιαιμία;

Θα πρέπει να τονιστεί ότι η βαρύτητα και η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να μην σχετίζεται γραμμικά με την βαρύτητα των παθολογικών εργαστηριακών ευρημάτων. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί ένας ασθενής με χαμηλότερη τιμή ασβεστίου να παρουσιάζει εντονότερα συμπτώματα (συμπεριλαμβανομένης και της κόπωσης) σε σύγκριση με έναν ασθενή με υψηλότερη τιμή ασβεστίου.

Για τον λόγο αυτό η κλινική εικόνα θα πρέπει να αξιολογείται αντικειμενικά και να μην συσχετίζεται αποκλειστικά με βάση τις εργαστηριακές εξετάσεις.

 

Πότε η ανεξήγητη κούραση πρέπει να μας οδηγήσει στον έλεγχο ασβεστίου και PTH;

Όταν η κούραση (κόπωση) επιμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς να υπάρχει κάποια προφανής αιτία, αξίζει να διερευνηθούν και λιγότερο προφανείς αιτίες.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν (πιθανόν και με άλλα μη ειδικά συμπτώματα) εκδηλώσεις από τα δύο βασικά όργανα στόχος του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού

Από τα οστά – μείωση οστικής πυκνότητας (οστεοπενία – οστεοπόρωση) ή αυτόματα κατάγματα

Από τους νεφρούς – ιστορικό κολικών ιδιαίτερα επαναλαμβανόμενων ή νεφρασβέστωση (εναπόθεση ασβεστίου στους νεφρούς, εμφανής στον ακτινολογικό έλεγχο).

 

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – Υποχωρεί μετά την παραθυρεοειδεκτομή;

Συνηθέστατα η επιτυχής χειρουργική αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού με παραθυρεοειδεκτομή συνοδεύεται από βελτίωση της ποιότητας ζωής λόγω της εξαφάνισης ή της ύφεσης των συμπτωμάτων της νόσου. Αυτό ισχύει και για την κόπωση.

Βεβαίως, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η κόπωση μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, άσχετες με τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί σε κάποιο βαθμό να παραμείνει και μετά την επέμβαση.

Η εξαφάνιση (ή ο σημαντικός μετριασμός) της κόπωσης μετά από επιτυχή χειρουργική αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού είναι μία πολύ ισχυρή ένδειξη ότι το μη ειδικό αυτό σύμπτωμα οφείλονταν (τουλάχιστον κατά ένα μέρος) στον υπερπαραθυρεοειδισμό.

 

Είναι η κόπωση από μόνη της ένδειξη για παραθυρεοειδεκτομή;

Η απάντηση είναι αρνητική – όχι, η κόπωση δεν αποτελεί ένδειξη για χειρουργική αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.

Η ένδειξη παραθυρεοειδεκτομής τίθεται με βάση την πλήρη αξιολόγηση (κλινική, εργαστηριακή, απεικονιστική) του ασθενούς και αναλύεται σε ξεχωριστό άρθρο στο blog της ιστοσελίδας μας.

 

Πότε αξίζει να ελεγχθούν οι παραθυρεοειδείς;

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – έχει νόημα κάθε άνθρωπος με κόπωση να υποβάλλεται σε έλεγχο των παραθυρεοειδών; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αρνητική.

Ο έλεγχος όμως αυτός επιβάλλεται αν διαπιστωθεί τυχαία αυξημένο ασβέστιο στο αίμα. Αυτό είναι ένα συχνό κλινικό σενάριο σήμερα, καθώς πολλοί ασθενείς υποβάλλονται σε προληπτικό γενικό έλεγχο (check-up) μέρος του οποίου είναι και η μέτρηση του ασβεστίου στο αίμα.

Κάποιες φορές μπορεί να βρεθεί στον έλεγχο αυτό αυξημένο ασβέστιο σαν τυχαίο εύρημα. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να γίνεται μέτρηση παραθορμόνης για να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό.

Υπάρχουν, τέλος, και κάποια κληρονομικά σύνδρομα (όπως το σύνδρομο πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας τύπου 1, ΜΕΝ1), όπου θα πρέπει τα μέλη της οικογένειας να υποβάλλονται σε έλεγχο των παραθυρεοειδών, καθώς ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός αποτελεί κλασική εκδήλωση του συνδρόμου.

 

Κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – Take away μήνυμα για τους ασθενείς

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός δεν εκδηλώνεται πάντοτε με την «κλασική» εικόνα της νεφρολιθίασης ή της οστεοπόρωσης.

Σε κάποιους ασθενείς μπορεί να παρατηρηθούν κάποια μη ειδικά συμπτώματα, μεταξύ των οποίων και κόπωση. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να οφείλονται σε πολλά άσχετα αίτια και δεν θα πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε πάθηση των παραθυρεοειδών (πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό).

Αν όμως συνοδεύονται από αυξημένο ασβέστιο και παραθορμόνη στο αίμα (που τεκμηριώνει την διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού) τότε τα παραπάνω συμπτώματα αποκτούν άλλη σημασία και θα πρέπει να συνεκτιμώνται στη συνολική αξιολόγηση του ασθενούς.

Επομένως, για την σωστή αξιολόγηση των ασθενών χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση της κλινικής εικόνας και των εργαστηριακών ευρημάτων, όπως επίσης και των δεδομένων του απεικονιστικού ελέγχου.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – μία φαινομενικά μη εξηγήσιμη σχέση

διαβάστε στο άρθρο μας “κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός’ πως και γιατί η παραθυρεοειδεκτομή μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του ασθενούς

κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – πως και γιατί μπορούν να συνδέονται;

κόπωση και υπερπαραθυρεοειδισμός – πότε θα πρέπει να σκεφθεί κανείς κάποια συσχέτιση;