Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη: Κίνδυνοι για τη μητέρα και το έμβρυο – Πότε χρειάζεται χειρουργείο;

 

Εxcerpt

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη είναι ασυνήθιστος, αλλά χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τη μητέρα και το έμβρυο, πότε αρκεί η παρακολούθηση και πότε χρειάζεται παραθυρεοειδεκτομή;

 

Εισαγωγή

O πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός είναι μία πάθηση των παραθυρεοειδών αδένων που αναγνωρίζεται όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια. Η εμφάνιση της νόσου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά ερωτήματα για τους εξής δύο λόγους:

• Η νόσος μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την ασθενή – μητέρα αλλά και το έμβρυο
• Η διάγνωση μπορεί να είναι δυσκολότερη στη διάρκεια της κύησης

Κάποια από τα σημαντικά αυτά ερωτήματα είναι:

• Πως μπορεί να διαγνωστεί ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός στην εγκυμοσύνη;
• Τι κινδύνους μπορεί να δημιουργήσει για την μητέρα και το έμβρυο;
• Πώς αντιμετωπίζεται ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός που διαγιγνώσκεται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης;
• Πότε χρειάζεται χειρουργείο;

Στο παρόν σύντομο άρθρο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα.

 

 

Τι είναι ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός;

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός είναι πάθηση των παραθυρεοειδών αδένων, που χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης, σε ποσότητες που υπερβαίνουν τις ανάγκες του οργανισμού. Οι παραθυρεοειδείς – μέσω της παραγωγής παραθορμόνης – κατέχουν κομβικό ρόλο στον μεταβολισμό και στη ρύθμιση του ισοζυγίου του ασβεστίου.

Ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός αποτελεί μία από τις πιο βασικές αιτίες υπερασβεστιαιμίας (Σημ. αύξηση ασβεστίου στο αίμα). Η υπερασβεστιαιμία προκύπτει με τον εξής μηχανισμό: η αυξημένη παραγωγή παραθορμόνης προκαλεί κινητοποίηση του ασβεστίου από τα οστά, τα οστά δηλαδή χάνουν ασβέστιο, με αποτέλεσμα να παρατηρείται απώλεια οστικής μάζας («εξασθένιση» των οστών). Σταδιακά, παρατηρείται οστεοπενία και οστεοπόρωση.

Το ασβέστιο που κινητοποιείται από τα οστά εισέρχεται στη συνέχεια στο αίμα, οπότε παρατηρείται υπερασβεστιαιμία (αυξημένο ασβέστιο στο αίμα), που κατόπιν αποβάλλεται στα ούρα σε αυξημένες ποσότητες (υπερασβεστιουρία). Η αυξημένη συγκέντρωση ασβεστίου στα ούρα μπορεί να εξηγήσει την δημιουργία λίθων στην ουροφόρο οδό (νεφρολιθίαση) ή την εναπόθεση ασβεστίου στο παρέγχυμα των νεφρών (νεφρασβέστωση).

Έτσι, τα δύο βασικά όργανα – στόχοι στον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό είναι τα οστά και οι νεφροί. Παράλληλα μπορεί να εμφανιστούν και ποικίλες άλλες κλινικές εκδηλώσεις και συμπτώματα, που χαρακτηρίζονται ως «μη ειδικά», καθώς μπορεί να παρατηρηθούν και σε πολλές άλλες παθολογικές καταστάσεις ή ακόμη και σε υγιή άτομα.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός – γιατί η διάγνωσή του μπορεί να είναι δυσκολότερη στην εγκυμοσύνη;

Όπως είναι γνωστό, στη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στον οργανισμό της εγκύου. Μία εξ αυτών, ιδιαίτερα χαρακτηριστική, είναι η αιμοαραίωση λόγω αυξημένης κατακράτησης υγρών. Η αιμοαραίωση αυτή και η συνακόλουθη μείωση της λευκωματίνης μπορεί να οδηγήσουν σε πλασματική μείωση των επιπέδων του μετρούμενου ασβεστίου, χωρίς αυτό εντούτοις να αντιστοιχεί σε πραγματική μείωση των επιπέδων του βιολογικά δραστικού ασβεστίου.

Για τον λόγο αυτό, όταν αξιολογούνται τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα μιας εγκύου για την διάγνωση πιθανής υπερασβεστιαιμίας θα πρέπει να γίνεται αξιολόγηση του διορθωμένου ως προς την λευκωματίνη ασβεστίου και του ιονισμένου ασβεστίου.

Η διάγνωση υπερασβεστιαιμίας (με τις ιδιαιτερότητες που αναφέρθηκαν παραπάνω) – σε συνδυασμό με αυξημένη ή απρόσφορα μη κατεσταλμένη παραθορμόνη θέτουν την διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;

Συχνά ο υπερπαραθυρεοειδισμός στη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν συνοδεύεται από συμπτώματα, είναι δηλαδή ασυμπτωματικός.

Μπορεί εντούτοις να παρατηρηθούν (σπανιότερα) όλες οι κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, όπως:

• Κολικός νεφρού (νεφρολιθίαση)
• Μυαλγίες
• Αρθραλγίες
• Κόπωση
• Μείωση ενεργητικότητας
• Ναυτία και έμετοι
• Πολυδιψία και πολυουρία
• Διαταραχή συγκέντρωσης
• Θόλωση του νου (brain fog)
• Διαταραχές ύπνου
• Κατάθλιψη
• Διαταραχές μνήμης κλπ.

Τα τελευταία αυτά συμπτώματα χαρακτηρίζονται σαν μη ειδικά, καθώς δεν χαρακτηρίζουν τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό, αλλά -αντίθετα- μπορούν να παρατηρηθούν και σε πολλές άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει για αυτόν ακριβώς τον λόγο – ότι δηλαδή κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να παρατηρηθούν ούτως ή άλλως στην διάρκεια μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης (π.χ. αίσθημα κόπωσης, ναυτία – έμετοι, κλπ.).

Το γεγονός αυτό τονίζει ότι η διάγνωση είναι πρακτικά αδύνατον να τεθεί με βάση μόνο την κλινική εξέταση. Υπάρχει ένα μόνο ιδιαίτερα χρήσιμο και αντικειμενικό διαγνωστικό εργαστηριακό εύρημα – το αυξημένο ασβέστιο αίματος.

Αν λοιπόν βρεθεί αυξημένο ασβέστιο στο αίμα, το επόμενο βήμα είναι η μέτρηση παραθορμόνης. Οι αυξημένες τιμές παραθορμόνης (ή οι απρόσφορα υψηλές φυσιολογικές τιμές της) τεκμηριώνουν την διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τη μητέρα;

Προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει ο υπερπαραθυρεοειδισμός στην διάρκεια της κύησης είναι ενδεικτικά:

• Νεφρολιθίαση
• Παγκρεατίτιδα
• Υπέρταση
• Προεκλαμψία
• ‘Εντονοι έμετοι και αφυδάτωση
• Υπερασβεστιαιμική κρίση

Τονίζεται ότι η πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών στην μητέρα σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την βαρύτητα της υπερασβεστιαιμίας. Όσο δηλαδή αυξάνεται η τιμή του ασβεστίου στο αίμα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών (και η βαρύτητά τους).

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η ήπια υπερασβεστιαιμία στην κύηση δεν συνοδεύεται απαραίτητα από τον υψηλό κίνδυνο επιπλοκών που αναφέρονταν σε παλαιότερες μελέτες.

Επομένως, η διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού στην κύηση δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα εμφανιστούν επιπλοκές.

Για τον λόγο αυτό χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση των επιπέδων ασβεστίου (βαρύτητα υπερασβεστιαιμίας) αλλά και της κλινικής εικόνας της εγκύου.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για το έμβρυο και το νεογνό;

Η υπερασβεστιαιμία στην μητέρα (λόγω του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού) μπορεί να επηρεάσει και το έμβρυο, καθώς το αυξημένο ασβέστιο στο αίμα της μητέρας μεταφέρεται μέσω του πλακούντα και στο έμβρυο.

Έτσι μπορεί να παρατηρηθούν και επιπλοκές που αφορούν το ίδιο το έμβρυο, όπως:

• Αποβολή (αυτόματη διακοπή κύησης)
• Πρόωρος τοκετός
• Διαταραχές της ανάπτυξης του εμβρύου

Μπορεί όμως να παρατηρηθούν και κάποιες επιπλοκές στο νεογνό αμέσως μετά τον τοκετό, που οφείλονται στην προηγηθείσα υπερασβεστιαιμία στην εμβρυική του φάση (βλ. παραπάνω). Η εμβρυική αυτή υπερασβεστιαιμία προκαλεί καταστολή της λειτουργίας των φυσιολογικών παραθυρεοειδών αδένων του εμβρύου (μέσω του φυσιολογικού μηχανισμού αρνητικής παλίνδρομης αλληλορύθμισης, negative feed-back).

Αμέσως μετά τον τοκετό, διακόπτεται απότομα η παροχή αίματος πλούσιου σε ασβέστιο από την μητέρα προς το παιδί. Παρά ταύτα, οι παραθυρεοειδείς του νεογνού (πλέον) παραμένουν σε καταστολή, καθώς χρειάζεται κάποιος χρόνος μέχρις όσου αναλάβουν την φυσιολογική τους λειτουργία.

Μπορεί έτσι να εκδηλωθεί στο νεογέννητο η λεγόμενη νεογνική υποασβεστιαιμία, που ποικίλει σε βαρύτητα ανάλογα με τον βαθμό καταστολής των παραθυρεοειδών. Σε βαριές μορφές, μπορεί να παρατηρηθεί νευρομυική ευερεθιστότητα, μυϊκοί σπασμοί ή τετανία.

Γίνεται επομένως φανερό ότι τόσο η διάγνωση όσο και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση αφορά τόσο την μητέρα όσο και το παιδί.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και κύηση – Πώς γίνεται η διάγνωση;

Οι δύο βασικές εξετάσεις για την τεκμηρίωση της διάγνωσης του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού είναι:

• Η μέτρηση ασβεστίου αίματος
• Η μέτρηση παραθορμόνης αίματος

Ειδικά όσον αφορά την μέτρηση του ασβεστίου αίματος στην διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει σημασία να γίνεται και μέτρηση της λευκωματίνης και του διορθωμένου ασβεστίου ή/και του ιονισμένου ασβεστίου (βλ. παραπάνω).

Για την αξιολόγηση των επιπέδων της παραθορμόνης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τα επίπεδα της βιταμίνης D.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαφοροδιάγνωση από την οικογενή υπασβεστιουρική υπερασβεστιαιμία (Familial Hypocalciuric Hypercalcemia – FHH), καθώς η κατάσταση αυτή δεν αντιμετωπίζεται με παραθυρεοειδεκτομή.

Η αξιολόγηση επομένως δεν πρέπει να βασίζεται σε μία μεμονωμένη εργαστηριακή τιμή αλλά στη συνολική εικόνα της ασθενούς.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – Πώς εντοπίζεται ο υπερλειτουργικός (παθολογικός) παραθυρεοειδής;

Όπως είναι γνωστό, στην διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει να αποφεύγεται με ιδιαίτερη προσοχή η έκθεση της εγκύου σε ακτινοβολία, καθώς μπορεί να προκληθεί βλάβη στο έμβρυο.

Για το λόγο αυτό, για τον εντοπισμό του υπερλειτουργικού παραθυρεοειδικού ιστού μπορεί να χρησιμοποιηθεί μία μόνο απεικονιστική εξέταση, το υπερηχογράφημα. Αυτό αναδεικνύει την τεράστια σημασία της εμπειρίας του ακτινολόγου στην απεικόνιση του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών.

Οι δύο άλλες βασικές μέθοδοι προεγχειρητικού εντοπισμού (σπινθηρογράφημα και σπανιότερα τετραδιάσταση αξονική τομογραφία [4D-CT]) δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην διάρκεια της εγκυμοσύνης για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – χρειάζεται χειρουργείο σε κάθε περίπτωση;

H απάντηση είναι αρνητική – ΟΧΙ, η διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού στην διάρκεια της κύησης δεν αποτελεί απόλυτη ένδειξη άμεσης χειρουργικής επέμβασης (παραθυρεοειδεκτομής) σε κάθε περίπτωση. Οι γενικές ενδείξεις για χειρουργική αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού αναλύονται ξεχωριστά εδώ.

Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ήπιο υπερπαραθυρεοειδισμό (δηλαδή για νόσο που συνοδεύεται από ήπια αύξηση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα). Στις περιπτώσεις αυτές δεν χρειάζεται χειρουργείο και η αντιμετώπιση είναι συντηρητική, με περιοδική παρακολούθηση, επαρκή ενυδάτωση και τακτικό έλεγχο των επιπέδων ασβεστίου.

Παράμετροι που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι:

• Η βαρύτητα της υπερασβεστιαιμίας
• Η παρουσία επιπλοκών
• Η παρουσία συμπτωμάτων
• Η ηλικία της κύησης
• Το μαιευτικό ιστορικό
• Η γενική κατάσταση της μητέρας και του εμβρύου κλπ.

Όσον αφορά τα ασβεστιομιμητικά φάρμακα (σινακαλσέτη), δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την ασφάλειά τους εφόσον χορηγηθούν στην διάρκεια της κύησης και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση τους στην διάρκεια της εγκυμοσύνης.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση (παραθυρεοειδεκτομή;

Η χειρουργική επέμβαση (παραθυρεοειδεκτομή) αποτελεί την μόνη μέθοδο για την άμεση και οριστική θεραπεία του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού.

Παρά το ότι υπάρχουν επιμέρους διαφοροποιήσεις, γενικά συνιστάται χειρουργική επέμβαση στις εξής περιπτώσεις:

• Ασβέστιο αίματος > 11 mg/dl (κατ’ άλλους > 11.4 mg/dl)
• Iονισμένο ασβέστιο >1,45 mmol/L

Η παρουσία επιπλοκών ή συμπτωμάτων είναι παράμετροι που μπορεί να επηρεάσουν την απόφαση για χειρουργική επέμβαση και θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη στη διαδικασία λήψης θεραπευτικών αποφάσεων.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – πότε μπορεί να γίνει με ασφάλεια η παραθυρεοειδεκτομή;

Γενικά, αν απαιτηθεί κάποια χειρουργική επέμβαση υπό γενική αναισθησία στην διάρκεια της εγκυμοσύνης, αυτή θα πρέπει να γίνει στο δεύτερο (2^ο) τρίμηνο.

Και αυτό γιατί στο πρώτο τρίμηνο είναι σε εξέλιξη η οργανογένεση του εμβρύου και μπορεί η επέμβαση και η αναισθησία να προκαλέσει βλάβη στο έμβρυο. Στο τρίτο τρίμηνο της κύησης η επέμβαση υπό γενική αναισθησία μπορεί να προκαλέσει πρόωρο τοκετό.

Αυτό ισχύει και για την παραθυρεοειδεκτομή, που θα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση στο 2^ο τρίμηνο της κύησης και εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη για την επέμβαση.

Σε ιδιαίτερες και σπάνιες περιπτώσεις (π.χ. πολύ βαριά υπερασβεστιαιμία που μπορεί να εκθέτει σε κίνδυνο την μητέρα) μπορεί η επέμβαση να γίνει και εκτός του 2^ου τριμήνου, αναγνωρίζοντας εντούτοις τις πιθανότητες εμφάνισης των επιπλοκών που αναφέρθηκαν.

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – γιατί έχει σημασία η εμπειρία του χειρουργού για την παραθυρεοειδεκτομή;

Η επέμβαση σε μία έγκυο ασθενή έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις.

Και αυτό για δύο λόγους:

• Ο προεγχειρητικός εντοπισμός βασίζεται σε μία μόνο πρακτικά επέμβαση (το υπερηχογράφημα, βλ. παραπάνω)
• Η επέμβαση θα πρέπει να είναι επιτυχής, προσφέροντας άμεση λύση στο πρόβλημα της εγκύου γυναικός, για την διαφύλαξη της υγείας και της δικής της αλλά και του εμβρύου

Η επέμβαση θα πρέπει να γίνει με τεχνικά άρτιο τρόπο.

Απαραίτητη είναι η συνεργασία του χειρουργού παραθυρεοειδών, του ενδοκρινολόγου, του ακτινολόγου, του αναισθησιολόγου  και του μαιευτήρα, εξατομικεύοντας πάντα την θεραπευτική τακτική.

 

Τι παρακολούθηση χρειάζεται μετά την παραθυρεοειδεκτομή;

Μετά την επιτυχή παραθυρεοειδεκτομή απαιτείται παρακολούθηση των επιπέδων ασβεστίου και παραθορμόνης.

Και αυτό για δύο λόγους:

• Για να επιβεβαιωθεί η σταθερή και αναμενόμενη επιθυμητή πτώση των επιπέδων παραθορμόνης στο αίμα, τεκμηριώνοντας έτσι την ίαση της ασθενούς από τον πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό
• Για να διαγνωστεί έγκαιρα τυχόν μετεγχειρητική υπερασβεστιαιμία, που μπορεί να εμφανιστεί θεωρητικά σε περιπτώσεις ιδιαίτερα βαριάς μορφής υπερπαραθυρεοειδισμού με συνοδό σημαντική οστική νόσο (οστεοπόρωση)

Η παρακολούθηση γίνεται σε συνδυασμό με την παράλληλη παρακολούθηση της εξέλιξης της κύησης.

 

Τι χρειάζεται μετά τον τοκετό εφόσον δεν αντιμετωπιστεί ο υπερπαραθυρεοειδισμός στην διάρκεια της κύησης;

Εφόσον δεν αντιμετωπιστεί ο πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός στην διάρκεια της κύησης και η έγκυος γυναίκα συνεχίζει να παρουσιάζει αυξημένες τιμές παραθορμόνης, είναι πιθανόν να εμφανιστεί στο νεογνό αμέσως μετά τον τοκετό νεογνική υποασβεστιαιμία, με τον μηχανισμό που αναφέρθηκε σε προηγούμενο μέρος του παρόντος άρθρου.

Παράλληλα, η γυναίκα θα πρέπει να προγραμματίσει την παραθυρεοειδεκτομή  έτσι ώστε να λυθεί το πρόβλημά της και να μην υπάρχει σε περίπτωση νέας μελλοντικής εγκυμοσύνης.

 

Συμπέρασμα

Η διάγνωση του πρωτοπαθούς υπερπαραθυρεοειδισμού στην διάρκεια της κύησης είναι ένα ασυνήθιστο αλλά πιθανό κλινικό σενάριο, που μπορεί να επηρεάσει τόσο τη μητέρα όσο και το έμβρυο και αργότερα το νεογνό.

Συνηθέστατα πρόκειται για ήπιο υπερπαραθυρεοειδισμό, που δεν δημιουργεί κάποιο πρόβλημα τόσο στην μητέρα όσο και στο έμβρυο.

Η διαγνωστική διερεύνηση γίνεται ως συνήθως. Για τον εντοπισμό του παθολογικού (υπερλειτουργικού) παραθυρεοειδούς εντούτοις αποφεύγονται οι εξετάσεις που εκθέτουν την έγκυο σε ακτινοβολία (σπινθηρογράφημα – αξονική τομογραφία). Ο εντοπισμός πρακτικά βασίζεται στο υπερηχογράφημα.

Στον ήπιο υπερπαραθυρεοειδισμό συνιστάται προσεκτική παρακολούθηση. Σε βαρύτερες μορφές της νόσου (με συνοδό σοβαρή υπερασβεστιαιμία) πιθανότατα θα απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση στην διάρκεια της κύησης που θα πρέπει κατά προτίμηση να γίνει στο 2^ο τρίμηνο.

Η απόφαση για την επιλογή της θεραπευτικής τακτικής εξατομικεύεται στην κάθε ασθενή.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – τι σημαίνει για την μητέρα και το έμβρυο;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – πως αντιμετωπίζεται;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – πότε θα χρειαστεί χειρουργείο;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – τι τακτική εφαρμόζεται αν δεν γίνει χειρουργείο στην εγκυμοσύνη;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – χρειάζεται παρακολούθηση μετά το χειρουργείο;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – τι είναι η νεογνική υποασβεστιαιμία και τι σημαίνει;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – Πως διαγιγνώσκεται;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – πώς γίνεται ο εντοπιστικός έλεγχος;

Υπερπαραθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη – έχει σημασία η εμπειρία του χειρουργού;