Υποθυρεοειδισμός

Ο υποθυρεοειδισμός είναι κατάσταση μειωμένης παραγωγής θυρεοειδικών ορμονών και μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Το Hashimoto είναι αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα και αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες υποθυρεοειδισμού. Με απλά λόγια, Hashimoto μπορεί να οδηγήσει σε υποθυρεοειδισμό, αλλά ο υποθυρεοειδισμός δεν σημαίνει πάντα Hashimoto.

Στον υποκλινικό υποθυρεοειδισμό, η TSH είναι αυξημένη αλλά οι θυρεοειδικές ορμόνες παραμένουν εντός φυσιολογικών ορίων. Στον κλινικό υποθυρεοειδισμό, η διαταραχή είναι πιο προχωρημένη και οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι χαμηλές. Η αντιμετώπιση διαφέρει και δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς με υποκλινικό υποθυρεοειδισμό άμεσα θεραπεία.

Όχι πάντα. Η απόφαση εξαρτάται από την τιμή της TSH, τα συμπτώματα, την ηλικία, την εγκυμοσύνη ή το πλάνο για εγκυμοσύνη, καθώς και από την παρουσία αντισωμάτων ή άλλων παραγόντων κινδύνου. Σε αρκετές περιπτώσεις προτιμάται παρακολούθηση με επανέλεγχο, πριν αποφασιστεί μόνιμη αγωγή.

Στην πράξη, αυτό που αξιολογείται περισσότερο είναι η TSH σε συνδυασμό με την ελεύθερη Τ4. Δεν υπάρχει μία “μαγική” τιμή για όλους, γιατί οι στόχοι μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τα συμπτώματα και τη συνυπάρχουσα νόσο. Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με το ιστορικό και όχι με έναν αριθμό μόνο.

Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να μειώσει τον μεταβολικό ρυθμό και να προκαλέσει κατακράτηση υγρών, κάτι που επηρεάζει το βάρος. Αν όμως οι εξετάσεις δείχνουν σωστή ρύθμιση, η δυσκολία απώλειας βάρους συχνά σχετίζεται με ύπνο, στρες, μειωμένη κίνηση, θερμιδικό ισοζύγιο ή άλλους παράγοντες. Γι’ αυτό το βάρος δεν “διορθώνεται” μόνο με αλλαγή δόσης, όταν η TSH είναι ήδη σωστά ρυθμισμένη.

Δεν υπάρχει μία ειδική δίαιτα που θεραπεύει τον υποθυρεοειδισμό. Συνήθως βοηθά μια ισορροπημένη διατροφή με επαρκή πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και περιορισμό υπερ-επεξεργασμένων τροφών. Σημαντικό είναι να αποφεύγονται οι υπερβολές σε συμπληρώματα, ειδικά ιωδίου, χωρίς ιατρική οδηγία. Η διατροφή υποστηρίζει τη ρύθμιση, δεν αντικαθιστά την ορμονική υποκατάσταση όταν αυτή είναι απαραίτητη.

Ορισμένα σκευάσματα μειώνουν την απορρόφηση της λεβοθυροξίνης αν λαμβάνονται κοντά χρονικά, όπως ασβέστιο, σίδηρος, αντιόξινα/αλγινικά, ορισμένα πολυβιταμινούχα και σκευάσματα με φυτικές ίνες. Επίσης, κάποια φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τις ανάγκες του οργανισμού. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δηλώνονται όλα τα φάρμακα και συμπληρώματα στον γιατρό και να τηρείται σωστός τρόπος λήψης.

Ο μη ρυθμισμένος υποθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσει ενέργεια, βάρος, διάθεση, δέρμα, καρδιαγγειακό και σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας κύκλο και γονιμότητα. Σε πολύ προχωρημένες και παραμελημένες καταστάσεις μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή κλινική επιβάρυνση. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση δεν αφορά μόνο “συμπτώματα”, αλλά συνολική υγεία και πρόληψη επιπλοκών.

Το μυξοίδημα είναι σοβαρή εκδήλωση παραμελημένου υποθυρεοειδισμού και σχετίζεται με χαρακτηριστικό οίδημα και γενική επιβάρυνση του οργανισμού. Είναι σπάνιο σήμερα, γιατί οι περισσότεροι ασθενείς διαγιγνώσκονται και ρυθμίζονται εγκαίρως. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί υπενθύμιση ότι ο υποθυρεοειδισμός χρειάζεται παρακολούθηση και σωστή θεραπεία.

Η TSH μπορεί να αλλάζει λόγω αλλαγής βάρους, ηλικίας, εγκυμοσύνης, άλλων φαρμάκων, διαφορετικής μάρκας σκευάσματος ή επειδή η λεβοθυροξίνη δεν λαμβάνεται με τον σωστό τρόπο. Συχνό λάθος είναι η λήψη μαζί με καφέ ή πολύ κοντά σε τροφή ή συμπληρώματα ασβεστίου/σιδήρου. Όταν υπάρχει μεταβολή, χρειάζεται επανέλεγχος και πιθανή προσαρμογή με ιατρική καθοδήγηση.