Χαμηλή TSH στις Εξετάσεις: Πότε Είναι Επικίνδυνη και Πότε Χρειάζεται Θεραπεία;

 

Εισαγωγή

Βρέθηκε χαμηλή TSH στο αίμα σε τυχαίο έλεγχο

• Είναι κάτι ανησυχητικό?
• Δείχνει κάποια πάθηση του θυρεοειδούς?
• Μήπως χρειάζεται να γίνει κάποια θεραπεία με φάρμακα?
• Μήπως χρειάζεται χειρουργείο?

Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα δεν είναι πάντα εύκολο να δοθούν άμεσα και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Η χαμηλή TSH δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα με τον θυρεοειδή, από την άλλη όμως δεν θα πρέπει και να αγνοείται.

Συχνά είναι ένδειξη κάποιας διαταραχής της λειτουργίας του θυρεοειδούς.

Σε άλλες όμως περιπτώσεις μπορεί να οφείλεται στη λήψη φαρμάκων ή σε διάφορες άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Στο παρόν σύντομο άρθρο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε με απλά λόγια απαντήσεις σε συνηθισμένα ερωτήματα που απασχολούν κάποιον στον οποίο βρέθηκαν χαμηλά επίπεδα TSH. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στο εάν θα πρέπει να ακολουθήσει κάποια θεραπεία και ποια θα πρέπει να είναι αυτή.

 

 

Τι είναι η TSH και γιατί μπορεί να παρατηρηθούν ελαττωμένα επίπεδά της στο αίμα;

Η παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών από τον θυρεοειδή είναι μία διεργασία με έναν πολύπλοκο νευροενδοκρινικό μηχανισμό ελέγχου.

Η ρύθμιση γίνεται από υψηλότερα «κέντρα» ελέγχου, ξεκινώντας από τον υποθάλαμο, που παράγει την TRH.

H ΤRH στη συνέχεια διεγείρει την πρόσθια υπόφυση (έναν μικρό ενδοκρινή αδένα, στη βάση του εγκεφάλου) που εκκρίνει την TSH (θυρεοειδοτρόπο ορμόνη).

H TSH με την σειρά της ρυθμίζει την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών (Τ3 και Τ4) με τον μηχανισμό της αρνητικής παλίνδρομης αλληλορύθμισης (negative feedback). Αυτό σημαίνει ότι όσο μειώνεται η παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών από τον θυρεοειδή, τόσο αυξάνεται η έκκριση της TSH, στην προσπάθεια του οργανισμού να αποκαταστήσει (αυξήσει) την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών. Και αντίστροφα, όσο αυξάνεται η παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών από τον θυρεοειδή, τόσο μειώνεται η έκκριση της TSH (μέσω του παραπάνω νευροενδοκρινικού μηχανισμού).

Με βάση τα παραπάνω, γίνεται αντιληπτό ότι όταν παρατηρούνται μειωμένα επίπεδα TSH στο αίμα, αυτό σημαίνει συνήθως ότι ο θυρεοειδής παράγει μεγαλύτερες ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών, που υπερβαίνουν τις ανάγκες του οργανισμού. Πρόκειται δηλαδή για μία ισχυρή αρχική ένδειξη υπερθυρεοειδισμού (που χαρακτηρίζεται ακριβώς από αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών).

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα αίτια, τα συμπτώματα και τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές, διαβάστε το άρθρο μας «Υπερθυρεοειδισμός: Συμπτώματα, Αιτίες και Θεραπεία – Πότε Χρειάζεται Χειρουργείο;».

Μία από τις συχνότερες αιτίες υπερθυρεοειδισμού είναι η νόσος Graves, μία αυτοάνοση πάθηση στην οποία ειδικά αντισώματα διεγείρουν τον θυρεοειδή, προκαλώντας αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών και καταστολή της TSH. Διαβάστε περισσότερα για τη νόσο Graves, τα συμπτώματα, τη διάγνωση και τη θεραπεία της.

Βεβαίως, για να τεκμηριωθεί η διάγνωση του υπερθυρεοειδισμού θα πρέπει να γίνει ταυτόχρονα μέτρηση και των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα (και καλύτερα των ελεύθερων κλασμάτων τους, FT4 και FT3). Η μειωμένη τιμή TSH στο αίμα, σε συνδυασμό με αυξημένες τιμές FT3 και FT4 τεκμηριώνουν την διάγνωση του έκδηλου (κλινικού) υπερθυρεοειδισμού.

 

Μπορεί να είναι χαμηλή η TSH αλλά με φυσιολογικές FT4 και FT3; Και τι σημαίνει αυτό;

Τα χαμηλά επίπεδα TSH, σε συνδυασμό με τα φυσιολογικά επίπεδα FT3 και FT4, αποτελούν ένδειξη του λεγόμενου υποκλινικού υπερθυρεοειδισμού. Συχνά, ο υποκλινικός υπερθυρεοειδισμός δεν συνοδεύεται από εμφανή συμπτώματα.

Για την διάγνωση, δεν αρκεί μία μόνο μέτρηση, αλλά αντίθετα θα πρέπει οι μετρήσεις αυτές να επαναληφθούν προκειμένου να επιβεβαιωθεί ότι η μείωση της TSH επιμένει και ότι δεν υπάρχει κάποια άλλη ερμηνεία για το εργαστηριακό αυτό εύρημα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα αίτια, τη διάγνωση, τις πιθανές επιπλοκές και τη θεραπευτική αντιμετώπιση, διαβάστε το άρθρο μας «Υποκλινικός Υπερθυρεοειδισμός: Με μια ματιά από το Α ως το Ω».

 

Σε τι επίπεδα μπορεί να είναι επικίνδυνη η μείωση των επιπέδων της TSH στον υποκλινικό υπερθυρεοειδισμό;

Ο κίνδυνος κλιμακώνεται ανάλογα με τον βαθμό της μείωσης της TSH.

Στον υποκλινικό υπερθυρεοειδισμό διακρίνουμε δύο ομάδες:

 

Ήπια μείωση της TSH(επίπεδα TSH από 0,1 έως 0,4 mIU/L)

Συνήθως δεν χρειάζεται κάποια θεραπεία, ιδιαίτερα σε νεότερους ασυμπτωματικούς ασθενείς. Στις περιπτώσεις αυτές συχνά αρκεί η παρακολούθηση.

 

Σημαντική καταστολή της TSH (κάτω από 0,1 mIU/L)

Στις περιπτώσεις αυτές αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών, ιδιαίτερα όταν η καταστολή της TSH παρατείνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ανάγκη θεραπείας εξατομικεύεται μετά από προσεκτική αξιολόγηση, στην οποία λαμβάνεται υπόψη η ηλικία και η γενική εικόνα του ασθενούς.

 

Χαμηλή TSH: Χρειάζεται επανάληψη των εξετάσεων και πόσο συχνά;

Οι θεραπευτικές αποφάσεις δεν θα πρέπει να βασίζονται σε μία μεμονωμένη χαμηλή τιμή της TSH. Και αυτό γιατί η τιμή αυτή μπορεί να είναι χαμηλή παροδικά, λόγω π.χ. μιας θυρεοειδίτιδας, ή λόγω λήψης φαρμάκων ή συμπληρωμάτων διατροφής ή λόγω κάποιας άλλης πάθησης που δεν αφορά τον θυρεοειδή.

Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η επανάληψη της μέτρησης της TSH σε συνδυασμό με μέτρηση των FT3 και FT4. Τα μεσοδιαστήματα των επαναληπτικών μετρήσεων καθορίζονται ανάλογα με τον βαθμό καταστολής (πτώσης) της TSH και την κλινική εικόνα του ασθενούς.

Έτσι, ο επανέλεγχος θα πρέπει να γίνεται συχνότερα (σε μικρότερα χρονικά διαστήματα) όταν υπάρχει σοβαρή πτώση των επιπέδων της TSH ή όταν υπάρχουν συμπτώματα ή επιπλοκές (π.χ. από την καρδιά).

 

Χαμηλή TSH – μπορεί να επηρεάσει την καρδιά;

Η επιμένουσα – και ιδιαίτερα η σημαντική – μείωση (καταστολή) της TSH που παρατηρείται στον υπερθυρεοειδισμό μπορεί να προκαλέσει κάποια συμπτώματα ή επιπλοκές από το καρδιαγγειακό σύστημα, όπως:

• Ταχυκαρδία
• Αίσθημα παλμών
• Αρρυθμίες
• Κολπική μαρμαρυγή
• Καρδιακή ανεπάρκεια κλπ.

Ο κίνδυνος εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους ασθενείς. Πρόκειται για δυνητικά σοβαρή επιπλοκή καθώς μπορεί να ευθύνεται για εμβολικά επεισόδια. Και αυτό γιατί στον κόλπο της καρδιάς δημιουργούνται θρόμβοι αίματος που μπορεί να αποσπαστούν και να μεταφερθούν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος στις αρτηρίες σε διάφορα όργανα, φράζοντας τις αρτηρίες (εμβολή) και προκαλώντας δυνητικά επικίνδυνες ή και θανατηφόρες εμβολές (π.χ. εμβολή μεσεντερίου, εμβολικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κλπ.).

Για τον λόγο αυτό, επί υπάρξεως κλινικών εκδηλώσεων ή επιπλοκών από το καρδιαγγειακό σύστημα, η επίμονη και έντονη καταστολή της TSH αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς απαιτείται άμεση και αποτελεσματική θεραπευτική παρέμβαση.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους ηλικιωμένους ασθενείς, στους οποίους ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να εκδηλώνεται με άτυπα ή ήπια συμπτώματα, παρά τον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο μας «Υπερθυρεοειδισμός στους Ηλικιωμένους: 5 Ύπουλα Συμπτώματα που Δεν Πρέπει να Αγνοήσετε».

 

Χαμηλή TSH και οστεοπόρωση

Στον υπερθυρεοειδισμό μπορεί να παρατηρηθεί απώλεια οστικής μάζας, κάτι που είναι ακόμη πιο σημαντικό στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και στους ηλικιωμένους ασθενείς.

Στις δύο αυτές ομάδας ασθενών ο υπερθυρεοειδισμός (χαμηλή TSH) επιδεινώνει την συχνά ήδη προϋπάρχουσα οστεοπόρωση, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατάγματος.

Για τον λόγο αυτό, η οστεοπόρωση (όπως και οι επιπλοκές από το καρδιαγγειακό, βλ. παραπάνω) θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την λήψη θεραπευτικών αποφάσεων.

 

Πότε χρειάζεται θεραπεία για τη χαμηλή TSH;

Στη διαδικασία λήψης θεραπευτικών αποφάσεων θα πρέπει να συναξιολογούνται αρκετές παράμετροι και όχι μία μεμονωμένη εργαστηριακή εξέταση.

Σε ήπια καταστολή της TSH (επίπεδα TSH μεταξύ 0,1 και 0,4 mIU/L), θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί την θεραπευτική αντιμετώπιση σε ηλικιωμένους ασθενείς ή σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου. Σε νεότερους ασθενείς χωρίς συμπτώματα και χωρίς συνυπάρχοντα προβλήματα συνιστάται συχνά η περιοδική παρακολούθηση.

Σε μεγαλύτερου βαθμού καταστολή της TSH (επίπεδα TSH < 0,1 mIU/L) συνιστάται θεραπεία ιδιαίτερα σε ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών ή όταν υπάρχουν επιπλοκές από το καρδιαγγειακό ή τα οστά (βλ. παραπάνω) ή έκδηλα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού (κλινικά εμφανής υπερθυρεοειδισμός).

 

Υπάρχει περίπτωση να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση;

Η χειρουργική επέμβαση (θυρεοειδεκτομή) δεν είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας στον ασθενή με χαμηλή τιμή TSH. Μπορεί όμως να χρειαστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα σε πολυοζώδη τοξική βρογχοκήλη ή τοξική αδένωμα και ιδιαίτερα όταν υπάρχει:

• Ευμεγέθης βρογχοκήλη.
• Συμπτώματα από πίεση παρακειμένων οργάνων (πίεση τραχείας [δύσπνοια], πίεση του οισοφάγου [δυσκολία στην κατάποση] κλπ.).
• Υποψία ή διάγνωση καρκίνου θυρεοειδούς
• Ανάγκη ή επιθυμία (από την πλευρά του ασθενούς) για άμεση και οριστική αντιμετώπιση της πάθησης.

 

Συμπέρασμα

Η χαμηλή TSH στο αίμα είναι ένα εύρημα στον εργαστηριακό έλεγχο που θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά.

Η σημασία του ευρήματος αυτού εξαρτάται από τον βαθμό καταστολής (μείωσης) των επιπέδων της TSH, τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα, την ηλικία του ασθενούς και τις τυχόν συνυπάρχουσες παθήσεις.

Η προσεκτική αξιολόγηση του ασθενούς προσφέρει την δυνατότητα για έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη και αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Με τον τρόπο αυτό μπορεί να προληφθούν δυνητικά σημαντικές επιπλοκές, διασφαλίζοντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την υγεία του ασθενούς.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

 

Χαμηλή TSH στις Εξετάσεις: Πότε Είναι Επικίνδυνη και Πότε Χρειάζεται Θεραπεία;

χαμηλή TSH

Χαμηλή TSH: Τι Σημαίνει και Πότε Είναι Επικίνδυνη;

Χαμηλή TSH στις εξετάσεις; Δείτε τι σημαίνει, πότε σχετίζεται με υπερθυρεοειδισμό, ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει και πότε χρειάζεται θεραπεία.

χαμηλή TSH τι σημαίνει

χαμηλή TSH με φυσιολογική FT4 και FT3

TSH κάτω από 0,1

χαμηλή TSH και υπερθυρεοειδισμός

χαμηλή TSH και καρδιά

χαμηλή TSH και οστεοπόρωση

χαμηλή TSH στους ηλικιωμένους

πότε χρειάζεται θεραπεία για χαμηλή TSH