Υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση: Μπορεί ο υπερθυρεοειδισμός να δημιουργήσει προβλήματα από τα οστά;

 

Εισαγωγή

“Έχω υπερθυρεοειδισμό.

• Κινδυνεύουν τα οστά μου;
• Μπορεί να παρουσιάσω οστεοπόρωση;
• Κινδυνεύω από κατάγματα;
• Αν θεραπευτεί ο υπερθυρεοειδισμός, επανέρχονται τα οστά στην αρχική τους κατάσταση;”

Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που μπορεί να απασχολούν τους ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό.

Στο παρόν σύντομο άρθρο δίδονται απαντήσεις με απλό και κατανοητό τρόπο στα ερωτήματα αυτά και αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να προκύψουν τα προβλήματα από τα οστά στον υπερθυρεοειδισμό.

 

 

Μπορεί ο υπερθυρεοειδισμός να δημιουργήσει προβλήματα από τα οστά;

O υπερθυρεοειδισμός συνοδεύεται από χαρακτηριστικά συμπτώματα και επιπλοκές. Για παράδειγμα, όλοι γνωρίζουν ότι στον υπερθυρεοειδισμό μπορεί να παρατηρηθούν ταχυκαρδίες, αρρυθμίες, κολπική μαρμαρυγή, νευρικότητα, εφιδρώσεις, μυικός τρόμος κλπ.

Πρακτικά, ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα και συστήματα του οργανισμού. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα αίτια, τα συμπτώματα και τις θεραπευτικές επιλογές, διαβάστε το άρθρο «Υπερθυρεοειδισμός: Συμπτώματα, Αιτίες και Θεραπεία».

 

Τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσει ο υπερθυρεοειδισμός από τα οστά είναι λιγότερο γνωστά.

Πράγματι, ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει οστεοπόρωση όταν παραμείνει αρρύθμιστος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μία ύπουλη επιπλοκή, καθώς συνήθως η επιπλοκή αυτή δεν συνοδεύεται από συμπτώματα, με αποτέλεσμα σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των ασθενών να παραμένει αδιάγνωστη.

 

Με ποιο μηχανισμό προκαλείται η βλάβη των οστών στον υπερθυρεοειδισμό;

Τα οστά, παρά την εικόνα τους, είναι και αυτά ζωντανοί ιστοί που ανανεώνονται συνεχώς μέσα από μία δυναμική διεργασία.

Στη διεργασία αυτή συμμετέχουν οι οστεοκλάστες – που αποδομούν τον παλαιό οστίτη ιστό – και οι οστεοβλάστες – που δημιουργούν τον νέο ιστό σε αντικατάσταση του παλαιού. Η δυναμική αυτή διαδικασία είναι γνωστή σαν οστική ανακατασκευή.

Οι ορμόνες του θυρεοειδούς έχουν ρυθμιστικό ρόλο στη διεργασία της οστικής ανακατασκευής. Στον υπερθυρεοειδισμό, όπου παράγεται περίσσεια θυρεοειδικών ορμονών σε ποσότητες που υπερβαίνουν τις ανάγκες του οργανισμού, επιταχύνεται σε μεγάλο βαθμό η οστική ανακατασκευή, με την αποδόμηση οστίτη ιστού να υπερβαίνει την δόμηση νέου.

Επακόλουθη συνέπεια είναι η προοδευτική ελάττωση της οστικής πυκνότητας, η εμφάνιση οστεοπενίας αρχικά και οστεοπόρωσης στη συνέχεια και η μείωση της αντοχής των οστών.

 

Υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση: Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Σε κάθε ασθενή με υπερθυρεοειδισμό, ιδιαίτερα όταν αυτός παρατείνεται και είναι σοβαρός, υφίσταται ο κίνδυνος εμφάνισης βλάβης των οστών.

Εντούτοις, ο κίνδυνος αυτός είναι ακόμη μεγαλύτερος όταν συνυπάρχει και κάποιος άλλος παράγοντας που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο οστικής βλάβης, όπως (ενδεικτικά):

• Μεγάλη ηλικία ασθενών
• Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση

• Συνυπάρχων υπερπαραθυρεοειδισμός. Περισσότερες πληροφορίες στο άρθρο «Υπερπαραθυρεοειδισμός και Οστεοπόρωση».

• Προϋπάρχουσα οστεοπενία / οστεοπόρωση κλπ.

Στις παραπάνω υποομάδες ασθενών, ο υπερθυρεοειδισμός προκαλεί επιτάχυνση των οστικών βλαβών που μπορεί ήδη να προϋπάρχουν.

 

Αυτόματα κατάγματα – μπορεί να παρατηρηθούν στον υπερθυρεοειδισμό;

Με τον όρο «αυτόματα κατάγματα» περιγράφονται τα κατάγματα που μπορεί να εμφανιστούν με ελάχιστη άσκηση βίας ή με ελάχιστη καταπόνηση, που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα μπορούσε να προκαλέσει κάταγμα σε ένα φυσιολογικό οστό.

Ο κίνδυνος αυτόματου κατάγματος είναι συνήθως αρκετά μικρός στον υπερθυρεοειδισμό, αυξάνεται όμως όταν πρόκειται για υπερθυρεοειδισμό που παραμένει αρρύθμιστος επί μεγάλο χρονικό διάστημα και ιδιαίτερα όταν είναι σοβαρός υπερθυρεοειδισμός.

Από τα διάφορα κατάγματα που μπορεί να παρατηρηθούν, τα πιο σοβαρά είναι τα κατάγματα του ισχίου και των σπονδύλων. Και αυτό γιατί μπορεί να καθηλώσουν τον ασθενή για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα τον ηλικιωμένο ασθενή, επηρεάζοντας δραματικά την κινητικότητά του, ενίοτε με άσχημη εξέλιξη.

Υπάρχει και μία άλλη παράμετρος που μπορεί να σχετίζεται με την αυξημένη πιθανότητα κατάγματος στον υπερθυρεοειδισμό: είναι η μυϊκή αδυναμία που μπορεί να συνοδεύει τον υπερθυρεοειδισμό, και η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων του ασθενούς. Οι πτώσεις αυτές μπορεί να προκαλέσουν κάταγμα, ιδιαίτερα όταν ο υπερθυρεοειδισμός έχει προκαλέσει εξασθένιση της αντοχής των οστών λόγω οστεοπενίας / οστεοπόρωσης.

 

Υποκλινικός υπερθυρεοειδισμός – μπορεί να προκαλέσει προβλήματα από τα οστά (οστεοπόρωση);

Υπενθυμίζεται ότι ο υποκλινικός υπερθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από χαμηλά επίπεδα TSH και φυσιολογικές τιμές FT3 και FT4 στο αίμα. Στην τυπική περίπτωση δεν συνοδεύεται από συμπτώματα (ασυμπτωματικός υπερθυρεοειδισμός).

Παρά ταύτα, μπορεί να προκαλέσει μείωση της οστικής πυκνότητας, αυξάνοντας ακόμη και τον κίνδυνο αυτόματου κατάγματος, ιδιαίτερα όταν τα επίπεδα της TSH είναι χαμηλά (< 0,1 mIU/L). Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος στις ομάδες κινδύνου που αναφέρθηκαν παραπάνω (π.χ. ηλικιωμένοι ασθενείς, μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες κλπ.).

Υπερθυρεοειδισμός – χρειάζεται μέτρηση οστικής πυκνότητας;

Ο έλεγχος της οστικής πυκνότητας (με την μέθοδο DXA) είναι η μέθοδος εκλογής για την διάγνωση της οστεοπενίας – οστεοπόρωσης.

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας δεν γίνεται σαν τακτική ρουτίνας σε όλους τους ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό. Μπορεί εντούτοις να χρειαστεί να γίνει επιλεκτικά στους ασθενείς αυξημένου κινδύνου για την εμφάνιση οστικής βλάβης (βλ. παραπάνω, π.χ. μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ηλικιωμένοι ασθενείς κλπ.).

Χρήσιμη είναι επίσης και η μέτρηση των επιπέδων βιταμίνης D και της παραθορμόνης στις περιπτώσεις αυτές, καθώς οι διαταραχές τους μπορεί να επηρεάσουν τον μεταβολισμό και την  υγεία των οστών.

 

Είναι αναστρέψιμη η οστική βλάβη μετά την επιτυχή θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού;

H επιτυχής αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού αναστέλλει άμεσα την εξέλιξη της παθολογικής διεργασίας που έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της οστικής πυκνότητας. Συνηθέστατα παρατηρείται σταδιακή αποκατάσταση της οστικής πυκνότητας, που μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η βελτίωση αυτή μπορεί να μην είναι πλήρης.

Ο ρυθμός αποκατάστασης και ο βαθμός αυτής εξαρτώνται από την ηλικία του ασθενούς και από την παρουσία και άλλων συνυπαρχόντων παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση οστεοπόρωσης.

Σε επιλεγμένους ασθενείς, ιδιαίτερα αυξημένου κινδύνου (βλ. παραπάνω) είναι πολύ πιθανό να απαιτηθεί και χορήγηση ειδικής θεραπείας για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης.

 

Ποιος είναι ο ρόλος της θυρεοειδεκτομής;

Η θυρεοειδεκτομή αποτελεί βασική μέθοδο οριστικής και άμεσης θεραπείας του υπερθυρεοειδισμού. Με τον τρόπο αυτό προστατεύονται και τα οστά από τις απώτερες επιπλοκές του υπερθυρεοειδισμού.

Υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή ασθενών με υπερθυρεοειδισμό προς χειρουργική επέμβαση.

Η οστεοπόρωση δεν αποτελεί αυτοτελή, καθολική ένδειξη θυρεοειδεκτομής. Μπορεί όμως να επηρεάσει την επιλογή οριστικής θεραπείας, ανάλογα με την αιτία του υπερθυρεοειδισμού και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του ασθενούς.

 

Τι μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την προστασία των οστών;

To πρώτο και βασικό μέλημα είναι η σωστή αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού, έτσι ώστε να ανασταλεί ο μηχανισμός πρόκλησης οστικής βλάβης.

Παράλληλα έχουν σημασία κάποια επιπλέον μέτρα, όπως:

• Αποκατάσταση τυχόν ελλείμματος βιταμίνης D
• Σωματική άσκηση
• Διακοπή του καπνίσματος
• Αποφυγή κατάχρησης αλκοόλ
• Επαρκής πρόσληψη ασβεστίου
• Προσοχή για την αποφυγή πτώσεων (έχει μεγάλη σημασία στους ηλικιωμένους)
• Θεραπεία οστεοπόρωσης (βάσει ενδείξεων)

 

Συμπέρασμα

Ο υπερθυρεοειδισμός επηρεάζει πρακτικά την λειτουργία όλων των οργανικών συστημάτων, συμπεριλαμβανομένου και του μυοσκελετικού συστήματος και ειδικότερα των οστών.

Μπορεί έτσι να εμφανιστεί μείωση οστικής πυκνότητας (οστεοπενία, οστεοπόρωση) και πιθανόν αυτόματα κατάγματα.

Υπάρχουν ομάδες αυξημένου κινδύνου για την εμφάνιση της επιπλοκής αυτής από τα οστά (π.χ. μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ηλικιωμένοι κλπ.)

Η επιτυχής αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού διακόπτει την εξέλιξη της διαδικασίας πρόκλησης οστικής βλάβης, ενώ μετά την οριστική θεραπεία του παρατηρείται συνηθέστατα, σε άλλοτε άλλο βαθμό, σταδιακή αποκατάσταση της οστεοπενίας / οστεοπόρωσης.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

 

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – είναι πιθανός αυτός ο συνδυασμός?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – με ποιό μηχανισμό συνδέονται?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – τι σημασία έχει για τον ασθενή?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – πως διαγιγνώσκεται το πρόβλημα?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – πως προλαμβάνεται?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – πώς αντιμετωπίζεται?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – είναι αναστρέψιμη η οστική βλάβη?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – είναι η οστεοπόρωση ένδειξη θυρεοειδεκτομής?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – ποιοί κινδυνεύουν περισσότερο?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – γιατί οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – τι σημαίνουν όλα αυτά για τους ηλικιωμένους ασθενείς

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – χρειάζεται ειδική θεραπεία για την οστεοπόρωση?

υπερθυρεοειδισμός και οστεοπόρωση – συμβαίνει και στον υποκλινικό υπερθυρεοειδισμό?