Υπερθυρεοειδισμός στα Παιδιά: 7 Συμπτώματα που Δεν Πρέπει να Αγνοούν οι Γονείς

 

Εισαγωγή

Ένα παιδί που ξαφνικά:

• Γίνεται νευρικό (ενώ δεν ήταν)
• Δεν συγκεντρώνεται στο σχολείο
• Παρουσιάζει ταχυκαρδία
• Χάνει βάρος παρά το ότι τρώει αρκετά

…δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κρύβει κάποια προβληματική συμπεριφορά.

Πίσω από κάποια τέτοια περίεργα για το παιδί συμπτώματα μπορεί να κρύβεται μία πάθηση του θυρεοειδούς, ο υπερθυρεοειδισμός.

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται με απλό τρόπο ο παιδικός υπερθυρεοειδισμός και δίδονται απαντήσεις σε συχνά και σημαντικά ερωτήματα, όπως:

• Ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς;
• Πώς τίθεται η διάγνωση;
• Πώς αντιμετωπίζεται ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά;
• Πότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση (θυρεοειδεκτομή);

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις αιτίες, τα συμπτώματα και τις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές, διαβάστε το αναλυτικό άρθρο μας για τον υπερθυρεοειδισμό.

 

 

Πόσο συχνός είναι ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά;

Ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά είναι πολύ σπανιότερος σε σχέση με τους ενήλικες.

Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα της ΕΤΑ (European Thyroid Association):

• Η συνολική ετήσια επίπτωση σε παιδιά και εφήβους είναι περίπου 4,58 ανά 100.000.
• Σε παιδιά κάτω των 15 ετών παρατηρείται σπανιότερα (1–2,91 ανά 100.000 ετησίως).
• Είναι 3 με 4 φορές συχνότερος στα κορίτσια.
• Η νόσος Graves είναι η συχνότερη αιτία παιδικού υπερθυρεοειδισμού
• Μόνο περίπου το 5% των περιπτώσεων Graves κατά τη διάρκεια της ζωής εμφανίζεται στην παιδική ηλικία.
• Η συχνότητα του παιδικού υπερθυρεοειδισμού βαίνει αυξανόμενη με την ηλικία.

Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση του παιδικού υπερθυρεοειδισμού;

Η σπανιότητα της νόσου είναι από μόνη της μία αιτία που μπορεί να εξηγήσει σε πολλές περιπτώσεις την καθυστέρηση στην διάγνωση. Συχνά τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει ένα παιδί αποδίδονται σε άλλες αιτίες, με αποτέλεσμα να χάνεται χρόνος μέχρι να διαγνωστεί το πρόβλημα.

Η καθυστερημένη διάγνωση του παιδικού υπερθυρεοειδισμού μπορεί να επηρεάσει την σωματική ανάπτυξη του παιδιού, την καρδιακή λειτουργία, την συμπεριφορά και τις σχολικές του επιδόσεις.

 

Τι είναι ο παιδικός υπερθυρεοειδισμός;

Ο υπερθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών σε ποσότητες που υπερβαίνουν τις ανάγκες του οργανισμού. Όπως είναι γνωστό, ο θυρεοειδής – μέσω της παραγωγής θυρεοειδικών ορμονών – ελέγχει τον κυτταρικό μεταβολισμό, επηρεάζοντας με τον τρόπο αυτό την λειτουργία πρακτικά όλων των οργανικών συστημάτων του ανθρωπίνου σώματος.

Στον υπερθυρεοειδισμό, η αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών επιταχύνει τον κυτταρικό μεταβολισμό, με αποτέλεσμα την εμφάνιση των χαρακτηριστικών κλινικών εκδηλώσεων της νόσου, από διάφορα όργανα.

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά οφείλεται συνηθέστερα στην νόσο Graves, που είναι μία πάθηση αυτοάνοσης αιτιολογίας, στην οποία ο οργανισμός παράγει αυτοαντισώματα που ασκούν διεγερτική δράση στην λειτουργία του θυρεοειδούς, αυξάνοντας την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών.

Σπανιότερα μπορεί να οφείλεται σε τοξική πολυοζώδη βρογχοκήλη ή σε τοξικό αδένωμα (μονήρης υπερλειτουργικός όζος θυρεοειδούς).

 

Ποια είναι τα 7 συμπτώματα που πρέπει να προσέξουν οι γονείς;

 

Νευρικότητα, ευερεθιστότητα και αλλαγές συμπεριφοράς

Το παιδί μπορεί να παρουσιάζει έντονη ανησυχία, εκνευρισμό, ευερεθιστότητα, άγχος, συναισθηματική αστάθεια ή δυσκολία να παραμείνει ήρεμο.

Συχνά, οι αλλαγές αυτές αποδίδονται (τόσο από τους γονείς όσο και από τους δασκάλους) λανθασμένα σε ψυχολογικούς παράγοντες ή σε διαταραχή της προσοχής / προσήλωσης και σε υπερκινητικότητα του παιδιού.

Εντούτοις, πίσω από τα φαινομενικά άσχετα αυτά συμπτώματα μπορεί να υποκρύπτεται υπερθυρεοειδισμός.

 

Ταχυκαρδία και αίσθημα παλμών

Η αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών επιταχύνει την καρδιακή λειτουργία, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται :

• Ταχυκαρδία
• Αίσθημα παλμών
• Αρρυθμία
• Αίσθηση κόπωσης και μειωμένη αντοχή στην σωματική δραστηριότητα κλπ.

Όταν ο υπερθυρεοειδισμός παραμένει αδιάγνωστος και αρρύθμιστος για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να παρατηρηθεί σταδιακή επιβάρυνση της καρδιακής λειτουργίας, πράγμα που υπογραμμίζει την ανάγκη και την σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας.

 

Απώλεια βάρους παρά την αυξημένη όρεξη

Η αντιφατική απώλεια βάρους παρά την αυξημένη όρεξη αποτελεί χαρακτηριστική κλινική εκδήλωση του υπερθυρεοειδισμού.

Σε κάποια παιδιά μπορεί να μην παρατηρηθεί απώλεια βάρους αλλά απλά ανεπαρκής αύξηση βάρους για την ηλικία τους, και πάλι όμως σε χαρακτηριστική αντιδιαστολή με την αυξημένη όρεξη και την αυξημένη πρόσληψη τροφής.

 

Δυσκολία συγκέντρωσης και υστέρηση στις σχολικές επιδόσεις

Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να επηρεάσει την προσοχή, τη συγκέντρωση και την ποιότητα του ύπνου. Για τους παραπάνω λόγους, το παιδί με παιδικό υπερθυρεοειδισμό μπορεί να αρχίσει να παρουσιάζει δυσκολίες στα μαθήματα ή ανεξήγητη ανησυχία στην τάξη, κάτι που συχνά έρχεται σε αντίθεση με τις μέχρι τότε επιδόσεις του στο σχολείο.

 

Έντονη εφίδρωση και δυσανεξία στη ζέστη

Το παιδί μπορεί να διαμαρτύρεται συνεχώς ότι ζεσταίνεται, ότι ιδρώνει αρκετά και ότι προτιμά χαμηλότερες θερμοκρασίες. Πρόκειται για χαρακτηριστικές εκδηλώσεις του υπερθυρεοειδισμού που οφείλονται στον επιτάχυνση του κυτταρικού μεταβολισμού που συμβαίνει στον υπερθυρεοειδισμό και που έχει σαν αποτέλεσμα την αυξημένη παραγωγή θερμότητας

 

Μυικός τρόμος στα χέρια και μυϊκή αδυναμία

Ένα λεπτό τρέμουλο στα δάκτυλα των χεριών μπορεί να αποτελεί χαρακτηριστικό εύρημα στον υπερθυρεοειδισμό.

Συχνά συνοδεύεται από:

• Μυϊκή αδυναμία
• Εύκολη κόπωση
• Δυσκολία σε δραστηριότητες στις οποίες πριν δεν υπήρχε πρόβλημα

 

Διόγκωση του θυρεοειδούς και οφθαλμικές εκδηλώσεις

Συχνά μπορεί να παρατηρηθεί μία διόγκωση στην πρόσθια επιφάνεια του τραχήλου, που αντιστοιχεί στον διογκωμένο θυρεοειδή (βρογχοκήλη).

Στη νόσο Graves (που είναι η συχνότερη αιτία παιδικού υπερθυρεοειδισμού) μπορούν επίσης να παρατηρηθούν οι επιμέρους κλινικές εκδηλώσεις της θυρεοειδικής οφθαλμοπάθειας, όπως:

• Διπλωπία
• Εξόφθαλμος
• Ανάσπαση των βλεφάρων
• Χαρακτηριστικό έντονο βλέμμα

 

Πώς επηρεάζει ο υπερθυρεοειδισμός την ανάπτυξη του παιδιού;

Οι θυρεοειδικές ορμόνες έχουν κομβικό ρόλο στην φυσιολογική ανάπτυξη του οργανισμού.

Ο παρατεινόμενος αρρύθμιστος υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει:

• Επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ύψους.
• Επιτάχυνση της οστικής ηλικίας σε σχέση με τη χρονολογική ηλικία.
• Πρωιμότερη ωρίμανση των επιφύσεων των μακρών οστών.
• Ενδεχόμενη μείωση του τελικού αναστήματος, ιδιαίτερα όταν ο υπερθυρεοειδισμός είναι σοβαρός και παραμένει για μεγάλο διάστημα χωρίς θεραπεία.

Έτσι παρατηρείται το εξής παράδοξο: το παιδί με υπερθυρεοειδισμό μπορεί αρχικά να ψηλώνει γρηγορότερα από τους συνομηλίκους του, αλλά τελικά να μην αξιοποιήσει πλήρως το γενετικά προβλεπόμενο δυναμικό ανάπτυξής του και να υπολείπεται όσον αφορά το ύψος του και την σωματική του διάπλαση.

Επίσης, μπορεί να επηρεαστεί η φυσιολογική εφηβική ανάπτυξη και η λειτουργία του αναπαραγωγικού άξονα. Στα κορίτσια μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές της εμμήνου ρύσεως.

Σημειώνεται ότι οι παραπάνω επιπτώσεις του υπερθυρεοειδισμού στην ανάπτυξη του παιδιού μπορεί να αποκατασταθούν στην πλειονότητα των περιπτώσεων με την έγκαιρη διάγνωση και την χωρίς καθυστέρηση αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού.

 

Πώς τίθεται η διάγνωση;

Τα συμπτώματα του παιδικού υπερθυρεοειδισμού – αν και συχνά δεν αξιολογούνται συχνά – μπορεί να δημιουργήσουν υποψία για την διάγνωση.

Εντούτοις, η τεκμηρίωση της διάγνωσης επιτυγχάνεται με τον εργαστηριακό έλεγχο.

Βασική εξέταση είναι η μέτρηση των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών (τυπικά σημαντική μείωση της TSH, αύξηση FT4 και FT3).

Η ανίχνευση αυτοαντισωμάτων (TRAb) βοηθούν στην επιβεβαίωση της νόσου Graves.

Το υπερηχογράφημα είναι η απεικονιστική μέθοδος εκλογής σήμερα για τον έλεγχο της μορφολογίας του θυρεοειδούς (έλεγχος διαστάσεων θυρεοειδούς, αγγείωση, παρουσία όζων, έλεγχος λεμφαδένων τραχήλου κλπ.).

 

Πώς αντιμετωπίζεται ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά;

 

Φαρμακευτική θεραπεία

Η αρχική θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου Graves στα παιδιά (που είναι η συνηθέστερη αιτία υπερθυρεοειδισμού σε αυτές τις ηλικίες) περιλαμβάνει την χορήγηση αντιθυρεοειδικών φαρμάκων.

Τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα δρουν μειώνοντας την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Η χορήγηση των αντιθυρεοειδικών φαρμάκων μπορεί να χρειαστεί να συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να παρατηρηθεί ύφεση της νόσου, η οποία μπορεί να διαρκέσει για άλλοτε άλλο χρονικό διάστημα, ενίοτε και για αρκετά χρόνια. Σε άλλα εντούτοις παιδιά παρατηρείται υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού μετά την διακοπή της χορήγησης των αντιθυρεοειδικών φαρμάκων. Η πιθανότητα επανεμφάνισης του υπερθυρεοειδισμού μετά τη διακοπή της θεραπείας είναι ένα σημαντικό ζήτημα. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο άρθρο μας για την υποτροπή της νόσου Graves μετά τη θεραπεία.

Συνήθως προτιμάται η μεθιμαζόλη, ενώ η προπυλοθειουρακίλη αποφεύγεται γενικά στα παιδιά καθώς συνδυάζεται με αυξημένη πιθανότητα σοβαρής ηπατοτοξικότητας.

 

Ραδιενεργό ιώδιο

Το ραδιενεργό ιώδιο αποτελεί μία πιθανή θεραπευτική επιλογή για την οριστική αντιμετώπιση του υπερθυρεοειδισμού σε επιλεγμένα παιδιά με παιδιατρικό υπερθυρεοειδισμό.

Παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συζητιέται το ενδεχόμενο χορήγησης θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο είναι:

• Η ηλικία του παιδιού (δεν προτιμάται στα πολύ μικρά παιδιά)
• Το μέγεθος του θυρεοειδούς (το αυξημένο μέγεθος του θυρεοειδούς, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν πολλαπλοί όζοι, μειώνει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας)
• Η παρουσία θυρεοειδικής οφθαλμοπάθειας (είναι αντένδειξη στη χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου) κλπ.

 

Χειρουργική επέμβαση— Πότε χρειάζεται θυρεοειδεκτομή;

Η χειρουργική αντιμετώπιση είναι μία αποτελεσματική θεραπεία, που μπορεί να εξασφαλίσει την άμεση και οριστική θεραπεία του παιδικού υπερθυρεοειδισμού.

Η επέμβαση που θα πρέπει να γίνει είναι η ολική θυρεοειδεκτομή. Κάθε μικρότερης έκτασης χειρουργική επέμβαση συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο υποτροπής του υπερθυρεοειδισμού.

Ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης (ολική θυρεοειδεκτομή) είναι (ενδεικτικά):

• Επεισόδια υποτροπής του υπερθυρεοειδισμού μετά από χορήγηση αντιθυρεοειδικής αγωγής.
• Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ή αδυναμία χορήγησης αντιθυρεοειδικών φαρμάκων.
• Μεγάλου βαθμού διόγκωση του θυρεοειδούς (βρογχοκήλη), ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πιεστικά φαινόμενα (συμπτώματα από την πίεση παρακειμένων ανατομικών στοιχείων/οργάνων από τον διογκωμένο θυρεοειδή).
• Υποψία ή διάγνωση καρκίνου θυρεοειδούς
• Επιθυμία για οριστική θεραπεία, μετά από κατάλληλη ενημέρωση της οικογένειας και συνεκτίμηση των εναλλακτικών επιλογών.

Η απόφαση για χειρουργική επέμβαση εξατομικεύεται στην κάθε περίπτωση και θα πρέπει να λαμβάνεται σε συνεργασία με τον παιδο-ενδοκρινολόγο, τον χειρουργό θυρεοειδούς και την οικογένεια.

Η σωστή προεγχειρητική προετοιμασία έχει ιδιαίτερη σημασία για την ασφάλεια της θυρεοειδεκτομής. Περισσότερες πληροφορίες για τα απαραίτητα μέτρα προετοιμασίας παρουσιάζονται στο άρθρο μας «Χειρουργείο για Υπερθυρεοειδισμό: Τι Πρέπει να Προσέξετε Πριν από την Επέμβαση;».

 

Γιατί έχει ιδιαίτερη σημασία η εμπειρία του χειρουργού;

Η αφαίρεση του θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή) σε παιδιά και εφήβους με υπερθυρεοειδισμό παρουσιάζει ιδιαίτερες απαιτήσεις.

Για παράδειγμα, στη νόσο Graves ο θυρεοειδής εμφανίζει αυξημένη αγγείωση και συχνά εύθρυπτη υφή, χαρακτηριστικά που δυσχεραίνουν τους χειρουργικούς χειρισμούς.

Η μικρή ηλικία και οι μικρότερες διαστάσεις του παιδιού καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για την εφαρμογή σωστής χειρουργικής τεχνικής για την προστασία των παλίνδρομων λαρυγγικών νεύρων και των παραθυρεοειδών αδένων.

Για τους παραπάνω λόγους, η θυρεοειδεκτομή στα παιδιά με υπερθυρεοειδισμού θα πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο και έμπειρο χειρουργό θυρεοειδούς, σε συνεργασία με έμπειρο και εξειδικευμένο παιδο-αναισθησιολόγο.

Πριν την επέμβαση θα πρέπει να γίνεται η κατάλληλη προεγχειρητική προετοιμασία, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφαλή ολοκλήρωση της επέμβασης.

 

Συμπέρασμα

Ο υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά είναι σπάνιος, αλλά μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή του παιδιού (διαταραχή της σωματικής ανάπτυξης, διαταραχή της συμπεριφοράς, της καρδιακής λειτουργίας και των σχολικών επιδόσεων).

Ανεξήγητη ταχυκαρδία, διέγερση και ευερεθιστότητα, απώλεια βάρους (και άλλα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού) θα πρέπει να δημιουργήσουν την υπόνοια για την ύπαρξη υπερθυρεοειδισμού.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση διασφαλίζουν την φυσιολογική εξέλιξη στην ανάπτυξη του παιδιού.

Αν και όταν χρειαστεί θυρεοειδεκτομή έχει μεγάλη σημασία η επέμβαση αυτή να γίνει από εξειδικευμένο χειρουργό θυρεοειδούς, που πλαισιώνεται από εξειδικευμένο παιδο-αναισθησιολόγο, έτσι ώστε να διασφαλιστεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό η ασφάλεια και το αποτέλεσμα της επέμβασης.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

Τίτλος άρθρου (H1):

Υπερθυρεοειδισμός στα Παιδιά: 7 Συμπτώματα που Δεν Πρέπει να Αγνοούν οι Γονείς

SEO Title:

Υπερθυρεοειδισμός στα Παιδιά: 7 Συμπτώματα SOS

Focus Keyphrase:

υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά

Slug:

yperthyreoeidismos-sta-paidia-symptomata

Meta Description:

Υπερθυρεοειδισμός στα παιδιά: 7 συμπτώματα που πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς. Πώς επηρεάζει την ανάπτυξη και πότε χρειάζεται θεραπεία ή χειρουργείο;

Secondary Keyphrases:

– παιδικός υπερθυρεοειδισμός

– συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού στα παιδιά

– νόσος Graves στα παιδιά

– υπερθυρεοειδισμός και ανάπτυξη παιδιού

– υπερθυρεοειδισμός σε εφήβους

– θεραπεία υπερθυρεοειδισμού στα παιδιά

– θυρεοειδεκτομή στα παιδιά

– υπερθυρεοειδισμός και σχολικές επιδόσεις

Μία σημαντική επισήμανση

Θα διατηρούσα τον μεγάλο, ελκυστικό τίτλο ως H1, επειδή απευθύνεται άμεσα στους γονείς, και τον συντομότερο ως SEO Title.