Skip to main content
search

Τι είναι η νόσος Graves & που οφείλεται;

H νόσος Graves είναι μία αυτοάνοση νόσος η οποία προκαλεί υπερθυρεοειδισμό. Ο υπερθυρεοειδισμός οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών από τον θυρεοειδή αδένα. Όπως είναι γνωστό, οι θυρεοειδικές ορμόνες έχουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση του κυτταρικού μεταβολισμού, δηλαδή του τρόπου με τον οποίο τα κύτταρα παράγουν και χρησιμοποιούν την ενέργεια. Για το λόγο αυτό η αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών επηρεάζει πρακτικά κάθε όργανο του ανθρωπίνου σώματος.

Γεώργιος Σακοράφας MD, PhD

Χειρουργός Θυρεοειδούς / Ενδοκρινών Αδένων – Γενικός Χειρουργός

Στη νόσο Graves ο θυρεοειδής αδένας προσβάλλεται σαν στόχος από το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού του ασθενούς. Πρόκειται για δυσλειτουργία (λάθος) του ανοσοποιητικού συστήματος, που έχει σαν αποτέλεσμα τη διέγερση του θυρεοειδούς αδένα προς παραγωγή μεγάλης ποσότητας θυρεοειδικών ορμονών με αποτέλεσμα την εμφάνιση υπερθυρεοειδισμού. Η διέγερση αυτή του θυρεοειδούς προκύπτει λόγω της δράσης ενός αντισώματος (ανοσοσφαιρίνης) που ονομάζεται TSI (thyroid-stimulating immunoglobulin). Η TSI παράγεται από το ανοσοποιητικό σύστημα και καθηλώνεται στα κύτταρα του θυρεοειδούς, ασκώντας διεγερτική δράση στα κύτταρα αυτά, ανάλογη με την δράση της TSH (thyroid-stimulating hormone) που φυσιολογικά ρυθμίζει την θυρεοειδική λειτουργία διεγείροντας την θυρεοειδική λειτουργία. Σαν αποτέλεσμα των παραπάνω παράγονται αυξημένες ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών και εμφανίζεται υπερθυρεοειδισμός.

Η διαταραχή αυτή της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, που καταλήγει σε προσβολή του θυρεοειδούς αδένα, πιστεύεται ότι οφείλεται σε ελαττωματικά γονίδια που ενεργοποιούνται από κάποιον εξωγενή παράγοντα (π.χ. από τη δράση ενός ιού).

Θεραπεία Νόσου Graves

Οι βασικές μέθοδοι θεραπείας είναι:

Α. Συντηρητική Θεραπεία (Αντιθυρεοειδικά Φάρμακα)

Tα κυριότερα αντιθυρεοειδικά φάρμακα είναι τα παράγωγα της θειουρίας (προπυλοθειοουρακίλη), και τα παράγωγα της ιμιδαζόλης (καρβιμαζόλη και θειαμαζόλη). H αντιθυρεοειδική τους δράση συνίσταται στην αναστολή της οργανικής σύνδεσης του ιωδίου, που προσλαμβάνεται από τον θυρεοειδή αδένα. Eπίσης εμφανίζουν και ανοσοκατασταλτική δράση με αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής των θυρεοδιεγερτικών αυτοαντισωμάτων, που αποτελούν το παθογενετικό υπόβαθρο της νόσου Graves.

H καρβιμαζόλη το πλεονέκτημα ότι μπορεί να χορηγηθεί ανά 12ωρο. Aποτελεί σήμερα το φάρμακο εκλογής. Αντίθετα, η προπυλοθειοουρακίλη πρέπει να χορηγείται κάθε 6-8 ώρες, εμφανίζει όμως το σχετικό πλεονέκτημα ότι διέρχεται δυσκολότερα τον πλακούντα και τον μαζικό αδένα, γεγονός που την καθιστά προτιμότερη σε περιπτώσεις κύησης ή γαλουχίας. Επίσης μπορεί να χορηγηθεί ως εναλλακτικό φάρμακο σε περιπτώσεις σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών (ιδιαίτερα από το αίμα) με τα άλλα φάρμακα.

Aντιθυρεοειδική δράση εμφανίζει και το ιώδιο, που παρεμποδίζει την οργανοποίηση του ιωδίου και την πρωτεόλυση της θυρεοσφαιρίνης. Χρησιμοποιείται συνήθως με τη μορφή του ιωδιούχου καλίου (Lugol) σε περιπτώσεις θυρεοτοξικής κρίσης, καθώς και στην προεγχειρητική προετοιμασία των υπερθυρεοειδικών ασθενών.

Σε ασθενείς με ταχυαρρυθμίες (λόγω του υπερθυρεοειδισμού) μπορεί να χρειαστεί χορήγηση β-αναστολέων (όπως το Inderal [προπρανολόλη]), σε συνδυασμό με τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα

B. Χειρουργική (Ολική) Θυρεοειδεκτομή

Χειρουργική επέμβαση είναι πιθανόν να χρειαστεί με βάση συγκεκριμένες ενδείξεις, όπως:

  • Υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού μετά από αρχικά επιτυχείς προσπάθειες ρύθμισης με τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα
  • Μεγάλου βαθμού διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα
  • Υποψία καρκίνου
  • Συνυπάρχων υπερπαραθυρεοειδισμός

Η χειρουργική επέμβαση εκλογής είναι η ολική θυρεοειδεκτομή. Μικρότερης έκτασης θυρεοειδεκτομές (ιδιαίτερα όταν παραμένει σημαντικό υπόλειμμα θυρεοειδικού ιστού) εκθέτει τον ασθενή στον κίνδυνο υποτροπής του υπερθυρεοειδισμού.

Πριν την επέμβαση είναι χρήσιμη η σωστή προετοιμασία του ασθενούς με διάλυμα στοιχειακού ιωδίου (Lugol) και -αν χρειάζεται- με συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D.

H χειρουργική επέμβαση προσφέρει άμεση και οριστική λύση στο πρόβλημα του ασθενούς.

Θα πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση από εξειδικευμένο χειρουργό θυρεοειδούς, καθώς οι επιπλοκές της θυρεοειδεκτομής είναι συχνότερες στην νόσο Graves παρά σε θυρεοειδεκτομές που γίνονται για άλλες ενδείξεις.

Γ. Ραδιενεργό Ιώδιο

Είναι μία εναλλακτική μέθοδος θεραπείας που γενικά δεν προτιμάται στις Ευρωπαϊκές χώρες.

Δ. Ειδικά Θεραπευτικά Μέτρα

Θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται πρόνοια για την αντιμετώπιση των επιπλοκών της νόσου Graves.

Μία τέτοια επιπλοκή που μπορεί να χρειαστεί ειδική θεραπευτική αντιμετώπιση είναι η θυρεοειδική (ή θυρεοτοξική) οφθαλμοπάθεια.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται και οι ταχυαρρυθμίες που συνήθως αντιμετωπίζονται με χορήγηση προπρανολόλης (Inderal). Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται προσοχή για τυχόν υποκρυπτόμενη καρδιακή ανεπάρκεια (που μπορεί να είναι και αδιάγνωστη), καθώς η χορήγηση του Inderal μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.

Διάγνωση Νόσου Graves

Η διάγνωση της νόσου Graves βασίζεται στα παρακάτω:

Α. Κλινική εξέταση

Μπορεί να παρατηρηθούν οι κλινικές εκδηλώσεις που περιγράφηκαν παραπάνω.

B. Εξετάσεις Αίματος

Παρατηρούνται:

  • υψηλές τιμές θυρεοειδικών ορμονών (Τ3 και Τ4)
  • πολύ χαμηλές τιμές TSH
  • υψηλές τιμές TSI

Γ. Δοκιμασία πρόσληψης ραδιενεργού ιωδίου

Η αυξημένη πρόσληψη ραδιενεργού ιωδίου είναι ενδεικτική της νόσου Graves (υπερθυρεοειδισμός).

Δ. Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς

Συνήθως παρατηρούνται τα εξής υπερηχογραφικά ευρήματα:

  • Αυξημένη αιμάτωση του θυρεοειδούς, εύρημα που υποδηλώνει την αυξημένη του λειτουργική δραστηριότητα (υπερθυρεοειδισμός).
  • Συχνά διόγκωση του θυρεοειδούς (βρογχοκήλη, τοξική).
  • Μικροοζώδης ηχοδομή του αδένα με παρουσία πολλαπλών όζων διάσπαρτων σε αμφότερους τους λοβούς με την παρεμβολή μεταξύ αυτών ινωδών ταινιών.

Ε. Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς

Παρατηρείται αυξημένη πρόσληψη και καθήλωση του ραδιενεργού ιωδίου στον θυρεοειδή αδένα. Στη νόσο Graves η κατανομή του ραδιοφαρμάκου είναι ομοιογενής σε όλο το θυρεοειδικό ιστό (διάχυτη τοξική βρογχοκήλη), σε αντίθεση με τις άλλες αιτίες υπερθυρεοειδισμού (πολυοζώδης τοξική βρογχοκήλη και τοξικό αδένωμα) όπου η αυξημένη πρόσληψη/καθήλωση του ραδιοϊσοτόπου είναι εστιακή και αντιστοιχεί στους λεγόμενους θερμούς όζους.

Επιδημιολογία Νόσου Graves

Η νόσος Graves δεν είναι σπάνια. Στις δυτικές χώρες προσβάλλει περίπου 1 στους 100 στο γενικό πληθυσμό. Αποτελεί τη συνηθέστερη αιτία υπερθυρεοειδισμού καθώς περίπου το 80 % των περιπτώσεων υπερθυρεοειδισμού οφείλονται στη νόσο Graves. Παρατηρείται συχνότερα σε γυναίκες και καπνιστές. Είναι επίσης συχνότερη σε άτομα:

  • ηλικίας άνω των 30 ετών
  • με οικογενειακό ιστορικό νόσου Graves ή θυρεοειδίτιδας Hashimoto
  • με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1
  • με ρευματοειδή αρθρίτιδα
  • με λεύκη
  • με αυτοάνοση γαστρίτιδα

Συμπτώματα Νόσου Graves

Η νόσος Graves εκδηλώνεται με τα εξής συμπτώματα:

Α. Συμπτώματα Υπερθυρεοειδισμού

Μπορεί να ποικίλουν από ατόμου εις άτομο και περιλαμβάνουν:

  • Δυσανεξία στη ζέστη
  • Ταχυκαρδίες ή/και αρρυθμίες
  • Εφιδρώσεις
  • Εξάψεις
  • Αυξημένη όρεξη
  • Απώλεια βάρους (παρά την αυξημένη όρεξη)
  • Νευρικότητα, ευερεθιστότητα
  • Αϋπνία
  • Κόπωση
  • Μυϊκό τρόμο (εμφανή συχνά στα δάκτυλα των χεριών)
  • Μυϊκή αδυναμία
  • Διάρροια

Β. Διόγκωση του Θυρεοειδούς (Βρογχοκήλη)

Βλέπε στη σχετική ενότητα της «Βρογχοκήλης».

Γ. Θυρεοειδική Οφθαλμοπάθεια

Αποτελεί χαρακτηριστική κλινική εκδήλωση στους ασθενείς με νόσο Graves. Παρατηρείται σε περισσότερους από το 1 /3 των ασθενών αυτών και οφείλεται στην προσβολή από το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς των οφθαλμικών μυών και των άλλων ιστών που περιβάλλουν τον οφθαλμό. Χαρακτηρίζεται από διάφορά συμπτώματα, όπως:

  • Προβολή των οφθαλμών (εξόφθαλμος)
  • Δυσανεξία στο φως
  • Αίσθημα πίεσης ή πόνο στους οφθαλμούς
  • ‘Τρομαγμένο’ βλέμμα
  • Θόλωση/διαταραχές της όρασης
  • Διπλωπία κλπ.

Δ. Κλινικές Εκδηλώσεις από το Δέρμα

Χαρακτηριστική κλινική εκδήλωση είναι το προκνημιαίο μυξοίδημα, που χαρακτηρίζεται από εξέρυθρο πεπαχυσμένο δέρμα τραχείας υφής. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ελαφράς μορφής ανώδυνη δερματοπάθεια.

Αριθμοί Επεμβάσεων έως 30/6/24

3497

Θυρεοειδεκτομές

746

Λεμφαδενικοί Καθαρισμοί

456

Παραθυρεοειδεκτομές
ΚΑΛΕΣΤΕ ΜΑΣ
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ