Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;

Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;

Οι όζοι θυρεοειδούς στην συντριπτική τους πλειοψηφία (92 – 95 %) είναι καλοήθεις. Και σήμερα είμαστε σε θέση – με την βοήθεια της σύγχρονης διαγνωστικής διερεύνησης – να γνωρίζουμε με αρκετά μεγάλη ακρίβεια αν ένας όζος που διαγιγνώσκεται σε έναν ασθενή  είναι καλοήθης ή κακοήθης (καρκίνος).

Ακόμη όμως και αν ένας ασθενής διαγνωστεί με καλοήθη όζο θυρεοειδούς, συχνά ένα ερώτημα μπορεί να τον βασανίζει: «Ο όζος είναι σήμερα καλοήθης. Υπάρχει όμως περίπτωση μελλοντικά να γίνει καρκίνος;».

Η αρχική και σύντομη απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι ότι κατά κανόνα ένας όζος θυρεοειδούς που είναι πραγματικά καλοήθης συνεχίζει να είναι καλοήθης και στο μέλλον. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ασθενής θα πρέπει να «ξεχάσει» τον όζο του και να παραμελήσει την περιοδική παρακολούθησή του. Και αυτό γιατί στην διάρκεια της παρακολούθησης μπορεί να προκύψουν νέα δεδομένα που μπορεί να τροποποιήσουν την διαγνωστική προσέγγιση και την θεραπευτική αντιμετώπιση του ασθενούς.

Για μια συνολική παρουσίαση της διάγνωσης, της αξιολόγησης και της αντιμετώπισης μπορείτε να διαβάσετε τον αναλυτικό οδηγό για τους όζους θυρεοειδούς.

 

 

Πώς μπορούμε να ξέρουμε ότι ένας όζος θυρεοειδούς είναι καλοήθης;

Υπάρχουν σήμερα δυο βασικά διαγνωστικά «εργαλεία» για την διάκριση των καλοήθων όζων από τον καρκίνο θυρεοειδούς (κακοήθεις όζοι).

 

Το υπερηχογράφημα

Η προσεκτική αξιολόγηση των υπερηχογραφικών χαρακτήρων του όζου μπορεί να δημιουργήσει υποψία για την πιθανή ύπαρξη καρκίνου. Ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα ενδεικτικά καρκίνου σε έναν όζο θυρεοειδούς είναι μεταξύ άλλων:

• Η έντονη υποηχογένεια
• Τα ανώμαλα όρια
• Η εσωτερική άναρχη αγγείωση
• Η επέκταση του όζου εκτός των ορίων του θυρεοειδούς
• Οι μικροαποτιτανώσεις
• Ο κάθετος προσανατολισμός του όζου (‘taller-than-wide”)
• H παρουσία ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων κλπ.

 

Παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA, Fine-Needle Aspiration)

Όταν υπάρχει υποψία καρκίνου – βάσει των υπερηχογραφικών ευρημάτων – ακολουθεί υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA) και κυτταρολογική εξέταση του υλικού που λαμβάνεται.

Όταν το υπερηχογράφημα περιγράφει έναν όζο με καλοήθεις ηχομορφολογικούς χαρακτήρες και η κυτταρολογική εξέταση δείχνει καλοήθη (αδενωματώδη) όζο (Bethesda II), τότε η πιθανότητα να υποκρύπτεται καρκίνος θυρεοειδούς είναι πολύ μικρή.

Τονίζεται μάλιστα ότι υπάρχουν και όζοι όπου η πιθανότητα καρκίνου αξιολογείται εξ αρχής ως πολύ μικρή βάσει των υπερηχογραφικών και μόνο χαρακτήρων του όζου, χωρίς παρακέντηση και κυτταρολογική (π.χ. οι αμιγώς κυστικοί όζοι ή οι σπογγώδεις [spongiform] όζοι).

 

Ένας όζος έχει χαρακτηριστεί ως «καλοήθης» με την παραπάνω διαγνωστική μεθοδολογία. Μπορεί να εξαλλαγεί σε καρκίνο;

Γνωρίζουμε σήμερα ότι ο καρκίνος θυρεοειδούς αναπτύσσεται στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων “de novo” δηλαδή σαν εξ αρχής καρκίνος («κακοήθης όζος») και ότι οι τεκμηριωμένα καλοήθεις όζοι θυρεοειδούς συνεχίζουν να παραμένουν καλοήθεις.

Στις περιπτώσεις όπου, με την περιοδική παρακολούθηση ενός ασθενούς με καλοήθη όζο θυρεοειδούς, διαγιγνώσκεται στον ίδιο αυτό όζο κάποια στιγμή καρκίνος θυρεοειδούς το πιθανότερο σενάριο είναι ο καρκίνος αυτός να προϋπήρχε στον όζο που εσφαλμένα είχε χαρακτηριστεί ως καλοήθης.

Το λάθος αυτό μπορεί να οφείλεται σε τρία πιθανά αίτια:

• Απειρία του ακτινολόγου που απέτυχε να διακρίνει και να αξιολογήσει ύποπτα ευρήματα στο υπερηχογράφημα που διέφυγαν της προσοχής.
• Αστοχία της παρακέντησης με λεπτή βελόνη (λάθος δειγματοληψία). Αν και σήμερα η παρακέντηση γίνεται υπό  υπερηχογραφική καθοδήγηση ώστε να ληφθεί αντιπροσωπευτικό υλικό από την πιο ύποπτη περιοχή του όζου, υπάρχει πάντα η πιθανότητα η βελόνη να έχει πάρει υλικό από λάθος σημείο του όζου.
• Σφάλμα του κυτταρολόγου στην αξιολόγηση των ευρημάτων της κυτταρολογικής εξέτασης.

 

Η σημασία της εμπειρίας

Από τα παραπάνω καθίσταται σαφής η σημασία της εμπειρίας όλων των γιατρών που εμπλέκονται στην διαγνωστική διερεύνηση του ασθενούς με όζο θυρεοειδούς.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμπειρία του ακτινολόγου, από τον οποίο αναμένουμε όχι μόνο μία απλή περιγραφή της παρουσίας ενός όζου και της διαμέτρου του, αλλά λεπτομερή περιγραφή των υπερηχογραφικών του χαρακτήρων, την ταξινόμησή του στο σύστημα TIRADS και την αξιολόγηση της κατάστασης των λεμφαδένων του τραχήλου (φυσιολογικοί, αντιδραστικοί, ύποπτοι, αντιδραστικοί).

Αυτονόητη και η σημασία της εμπειρίας του ακτινολόγου και στην διαδικασία λήψης υλικού για κυτταρολογική εξέταση (υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη FNA) ώστε να ληφθεί επαρκές υλικό από την πιο αντιπροσωπευτική περιοχή της ύποπτης βλάβης του όζου.

Η εμπειρία είναι επίσης απαραίτητη προϋπόθεση για την ακριβή και σωστή αξιολόγηση των ευρημάτων της κυτταρολογικής εξέτασης από την πλευρά του κυτταρολόγου.

 

Έχω καλοήθη όζο που όμως μεγαλώνει. Σημαίνει αυτό ότι έχω καρκίνο;

Η αύξηση του μεγέθους ενός όζου προκαλεί συχνά ανησυχία στον ασθενή. Διαβάστε αναλυτικά  τι σημαίνει όταν ένας όζος θυρεοειδούς μεγαλώνει και πότε η αύξησή του χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Συνοπτικά αναφέρουμε ότι η αύξηση του μεγέθους ενός όζου δεν θέτει αυτόματα τη διάγνωση του καρκίνου, καθώς μπορεί να παρατηρηθεί και σε καλοήθεις όζους. Και αντίθετα, μπορεί να υπάρχει καρκίνος θυρεοειδούς που παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα αμετάβλητος στις διαστάσεις του.

Παρά ταύτα, η αύξηση του μεγέθους ενός όζου θυρεοειδούς είναι ένα εύρημα που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Η αξιολόγηση του ασθενούς γίνεται πάντα σε συνδυασμό με τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος και αν χρειαστεί με παρακέντηση, εφόσον υπάρχουν νέα και ύποπτα ευρήματα στο υπερηχογράφημα

 

Χρειάζεται ένας καλοήθης όζος παρακολούθηση;

Η απάντηση είναι θετική – ΝΑΙ, χρειάζεται για πολλούς λόγους, που αναλύονται στη συνέχεια εν συντομία (Σημ. η παρακολούθηση περιλαμβάνει κατά βάση κλινική εξέταση, υπερηχογράφημα, παρακέντηση θυρεοειδούς αν και όταν χρειαστεί και μέτρηση θυρεοειδικών ορμονών).

 

Εμφάνιση νέων όζων

Σε έναν ασθενή με καλοήθη όζο θυρεοειδούς, μπορεί κάποια στιγμή να εμφανιστεί σε κάποιο άλλο σημείο του θυρεοειδούς και κάποιος άλλος όζος, με διαφορετικούς (ύποπτους) χαρακτήρες στο υπερηχογράφημα. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση (και με παρακέντηση) για τον επαναπροσδιορισμό της ακριβούς διάγνωσης και επανασχεδιασμό της θεραπευτικής τακτικής.

 

Αλλαγή χαρακτήρων όζου

Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί στον ήδη υπάρχοντα όζο να παρατηρηθούν κάποιες αλλαγές στην υπερηχογραφική εικόνα, που να δημιουργήσουν ανησυχία και υποψία για κακοήθεια. Συνηθέστατα οι αλλαγές αυτές προϋπήρχαν και είτε διέφυγαν της προσοχής είτε ήταν αρκετά μικρές και με την πάροδο του χρόνου έγιναν εμφανείς. Και στην περίπτωση αυτή χρειάζεται συνολική επανεκτίμηση του ασθενούς και του τρόπου αντιμετώπισής του.

 

Αύξηση μεγέθους όζου

Όχι σπάνια, ένας καλοήθης όζος μπορεί να αυξηθεί σε μέγεθος σταδιακά με την πάροδο του χρόνου, διατηρώντας πάντα τους καλοήθεις υπερηχογραφικούς του χαρακτήρες. Η παρακολούθηση του μεγέθους του δεν σχετίζεται με τον κίνδυνο καρκίνου, έχει όμως σημασία για την θεραπευτική τακτική που θα πρέπει να ακολουθεί αναλόγως της πορείας του ασθενούς.

Η συχνότητα της παρακολούθησης προσαρμόζεται στα ευρήματα του περιοδικού ελέγχου. Όταν δεν υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις και όταν ο όζος παραμένει αμετάβλητος τότε τα μεσοδιαστήματα του περιοδικού ελέγχου μπορεί να παραταθούν.

 

Καλοήθης όζος δεν σημαίνει πάντα ότι δεν χρειάζεται θεραπεία

Ένας όζος μπορεί να είναι τεκμηριωμένα καλοήθης, και παρά ταύτα μπορεί να χρειαστεί θεραπευτική αντιμετώπιση. Αναφέρονται στη συνέχεια κάποιες τέτοιες περιπτώσεις:

• Παρουσία συμπτωμάτων
• Μεγάλο μέγεθος του όζου (συνήθως > 30 χιλ. ή κατ’ άλλους > 35 χιλ.)
• Αισθητικό πρόβλημα λόγω διόγκωσης στην περιοχή του τραχήλου
• Υπερθυρεοειδισμός (υπερπαραγωγή θυρεοειδικών ορμονών από τον όζο που χαρακτηρίζεται τότε σαν τοξικό αδένωμα)

Επομένως, η απόφαση για χειρουργική επέμβαση δεν εξαρτάται μόνο από το ερώτημα «είναι καρκίνος;» καθώς χειρουργείο μπορεί να χρειαστεί και σε καλοήθεις όζους, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια.

 

Καλοήθεις όζοι θυρεοειδούς – η σημασία της σωστής ισορροπίας μεταξύ υπερθεραπείας και υποθεραπείας

Η σωστή παρακολούθηση ενός καλοήθους όζου έχει στόχο την αποφυγή τόσο της υπερθεραπείας όσο και της υποθεραπείας των όζων θυρεοειδούς, εξασφαλίζοντας ότι οι απαραίτητες εξετάσεις ή παρεμβάσεις γίνονται όταν πραγματικά υπάρχει ένδειξη.

Επομένως, η θεραπεία των ασθενών με όζο θυρεοειδούς θα πρέπει να εξατομικεύεται.

Ο φόβος του καρκίνου ή της εξαλλαγής (!) σε καρκίνο δεν θα πρέπει να οδηγεί σε άσκοπες εξετάσεις και υπερβολές και πολύ περισσότερο σε αχρείαστες επεμβάσεις.

Και αντίθετα, το ότι ένας όζος χαρακτηρίσθηκε κάποια στιγμή σαν «καλοήθης» δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να ξεχάσει το πρόβλημα, καθώς χρειάζεται περιοδική παρακολούθηση και ενδεχομένως και κάποια θεραπευτική αντιμετώπιση.

 

 

Take-away message για τους ασθενείς

Ένας πραγματικά καλοήθης όζος θυρεοειδούς κατά κανόνα παραμένει καλοήθης. Η αύξηση του μεγέθους του δεν σημαίνει από μόνη της ότι μετατράπηκε σε καρκίνο. Αυτό που έχει σημασία είναι η σωστή αρχική αξιολόγηση και, όταν υπάρχει ένδειξη, η κατάλληλη παρακολούθηση ώστε οποιαδήποτε σημαντική μεταβολή να αναγνωριστεί έγκαιρα. Σε περίπτωση μεταβολών των ευρημάτων αναθεωρείται η ακολουθούμενη τακτική αντιμετώπισης του ασθενούς.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Περισσότερες πληροφορίες για τη διάγνωση και τη χειρουργική αντιμετώπιση των παθήσεων του θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών θα βρείτε στην κεντρική σελίδα Χειρουργός Θυρεοειδούς – Παραθυρεοειδών.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

 

Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;

Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;

Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;

Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;    Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς:

Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;  Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;    Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος; Καλοήθης Όζος Θυρεοειδούς: Μπορεί να Γίνει Καρκίνος;