Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Εxcerpt:

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται μετά το χειρουργείο για καρκίνο θυρεοειδούς και κάθε πότε; Δείτε πότε ελέγχονται θυρεοσφαιρίνη, TSH και υπερηχογράφημα και γιατί η παρακολούθηση δεν είναι ίδια για όλους.

 

Η φροντίδα του ασθενούς με καρκίνο θυρεοειδούς δεν σταματά με το χειρουργείο. Με το εξιτήριό του ο ασθενής αρχίζει και σκέπτεται:

• Τι γίνεται από εδώ και πέρα;
• Τι εξετάσεις πρέπει να κάνω στη συνέχεια;
• Κάθε πότε;
• Και για πόσο χρονικό διάστημα;

Πρόκειται για σημαντικά ερωτήματα και η απάντηση θα δοθεί με συντομία και με γλώσσα κατανοητή στο άρθρο αυτό.

Μία πρώτη σύντομη απάντηση σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα είναι: η περιοδική παρακολούθηση (follow-up) δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς, αλλά εξαρτάται από τα ιδιαίτερα ευρήματα τον κάθε συγκεκριμένο ασθενή.

 

 

Πώς διαμορφώνεται το πρόγραμμα μετεγχειρητικής περιοδικής παρακολούθησης (follow-up) του ασθενούς με καρκίνο θυρεοειδούς;

Όταν συζητάμε για την διαμόρφωση του προγράμματος περιοδικής παρακολούθησης μετά το χειρουργείο για καρκίνο θυρεοειδούς κατά βάση αναφερόμαστε στον σχεδιασμό:

• Του είδους των εξετάσεων που θα πρέπει να γίνονται περιοδικά
• Της συχνότητας του ελέγχου, δηλαδή πόσο συχνά (ή ανά τι χρονικά διαστήματα) θα πρέπει να γίνονται οι εξετάσεις αυτές.

Το πρόγραμμα παρακολούθησης διαμορφώνεται μετά από συνεκτίμηση πολλών παραμέτρων, όπως:

• Iδιαίτερα χαρακτηριστικά του καρκίνου θυρεοειδούς (ιστολογικός τύπος / υπότυπος)
• Στάδιο της νόσου (καρκίνος εντοπισμένος μόνο στο θυρεοειδή ή και με εξωθυρεοειδική επέκταση ή μεταστάσεις σε λεμφαδένες ή/και σε μακρινά όργανα)
• Είδος επέμβασης
• Ριζικότητα της επέμβασης (αφαιρέθηκε όλος ο όγκος ή έμεινε υπολειμματική νόσος)
• Aρχική ταξινόμηση του ασθενούς σε ομάδα κινδύνου για την εμφάνιση υποτροπής
• Xορήγηση ή μη ραδιενεργού ιωδίου
• Eυρήματα της δυναμικής αξιολόγησης του κινδύνου υποτροπής
• Aνταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία κλπ.

Κάθε μια από τις παραπάνω παραμέτρους μπορεί να διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και έτσι δύο ασθενείς που χειρουργήθηκαν για καρκίνο θυρεοειδούς μπορεί να χρειάζονται διαφορετικό πρόγραμμα παρακολούθησης.

 

Ποιες εξετάσεις περιλαμβάνει η περιοδική παρακολούθηση μετά το χειρουργείο;

Οι βασικές εξετάσεις είναι οι εξής:

 

Υπερηχογράφημα

Γίνεται για την ανίχνευση ανατομικής (δομικής) υποτροπής του καρκίνου στον τράχηλο. Οι πιθανές θέσεις υποτροπής στον τράχηλο είναι:

• H κοίτη του θυρεοειδούς (δηλαδή η περιοχή του τραχήλου όπου βρίσκονταν ο θυρεοειδής πριν την αφαίρεσή του)
• Οι λεμφαδένες του τραχήλου

Κάθε ύποπτο εύρημα θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά κατά προτίμηση από έμπειρο και εξειδικευμένο στην απεικόνιση του τραχήλου ακτινολόγο. Αν χρειαστεί, για την επιβεβαίωση της διάγνωσης μπορεί να γίνει υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA) της ύποπτης βλάβης.

Ο πρώτος μετεγχειρητικός υπερηχογραφικός έλεγχος πραγματοποιείται συνήθως 6 μήνες μετά την επέμβαση. Στη συνέχεια επαναλαμβάνεται ανά 12 μήνες, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τα χαρακτηριστικά της νόσου και την αρχική θεραπεία. Ο χρόνος αυτός μπορεί να τροποποιηθεί, ανάλογα με την δυναμική αξιολόγηση των ασθενών στις ομάδες κινδύνου (dynamic risk stratification) και την ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία.

Όταν ο κίνδυνος είναι χαμηλός και η ανταπόκριση στη θεραπεία εξαιρετική ο έλεγχος μπορεί να γίνεται και κάπως πιο αραιά. Και αντίθετα, σε ασθενείς υψηλού κινδύνου με όχι ικανοποιητική ανταπόκριση στη θεραπεία μπορεί να χρειαστεί συχνότερος έλεγχος.

 

Θυρεοσφαιρίνη στο αίμα: μία βασική εξέταση στην παρακολούθηση των ασθενών με καρκίνο θυρεοειδούς

Η θυρεοσφαιρίνη χρησιμοποιείται σαν ειδικός νεοπλασματικός (καρκινικός) δείκτης στον καρκίνο θυρεοειδούς. Χρησιμοποιείται στην παρακολούθηση των ασθενών με διαφοροποιημένο καρκίνο θυρεοειδούς (θηλώδη και θυλακιώδη). Δεν έχει καμία αξία στην παρακολούθηση των ασθενών με μυελοειδή καρκίνο και με αναπλαστική (αδιαφοροποίητο) καρκίνο θυρεοειδούς.

Η προεγχειρητική τιμή θυρεοσφαιρίνης δεν έχει καμία διαγνωστική ή προγνωστική αξία καθώς μπορεί να είναι αυξημένη τόσο σε καλοήθεις όσο και σε κακοήθεις παθήσεις του θυρεοειδούς. Ιδιαίτερη αξία έχει όμως η θυρεοσφαιρίνη για την παρακολούθηση μετά το χειρουργείο.

Μετά την επέμβαση και πολύ περισσότερο αν έχει χορηγηθεί και ραδιενεργό ιώδιο, η θυρεοσφαιρίνη αναμένεται να κυμαίνεται σε μη ανιχνεύσιμα ή εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Αν – σε επόμενους διαδοχικούς ελέγχους – η θυρεοσφαιρίνη διατηρείται στα ίδια πολύ χαμηλά επίπεδα, η εξέλιξη και η πορεία του ασθενούς θεωρείται ιδιαίτερα ικανοποιητική.

Η σταδιακή όμως αύξηση των επιπέδων θυρεοσφαιρίνης στο αίμα στη διάρκεια του περιοδικού ελέγχου και στις περιοδικά επαναλαμβανόμενες εξετάσεις θεωρείται εύρημα ύποπτο υποτροπής και θα πρέπει να αξιολογηθεί με την δέουσα προσοχή, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα δεδομένα του περιοδικού ελέγχου.

Η παραμονή αυξημένων επιπέδων θυρεοσφαιρίνης αμέσως μετά το χειρουργείο είναι ένδειξη παραμονής υπολειμματικού θυρεοειδικού ιστού (είτε φυσιολογικού είτε καρκινικού) και είναι ένδειξη μη ριζικής χειρουργικής επέμβασης.

Επαναλαμβάνεται ότι δεν αρκεί η μέτρηση μόνο της θυρεοσφαιρίνης (μιας μόνο τιμής) αλλά θα πρέπει να συνεκτιμώνται όλα τα αποτελέσματα του περιοδικού ελέγχου.

Αρχικά, οι μετρήσεις της θυρεοσφαιρίνης γίνονται συνήθως ανά 6–12 μήνες. Η συχνότητα του ελέγχου μπορεί να τροποποιηθεί στη συνέχεια ανάλογα με την περιοδική επαναξιολόγηση του κινδύνου υποτροπής (dynamic risk stratification) και την ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία.

Και μία σημαντική επισήμανση – αν επιλεγεί η λοβεκτομή σαν επέμβαση για την αντιμετώπιση του καρκίνου θυρεοειδούς, η θυρεοσφαιρίνη χάνει σε μεγάλο βαθμό την αξία της για την περιοδική παρακολούθηση του ασθενούς, καθώς ούτως ή άλλως θα είναι αυξημένη λόγω της παραμονής του ενός λοβού του θυρεοειδούς στον ασθενή.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο έλεγχος πρέπει να προσαρμόζεται τόσο στον αρχικό κίνδυνο υποτροπής όσο και στην πορεία του ασθενούς. Ένας ασθενής μπορεί αρχικά να χρειάζεται συχνότερες εξετάσεις και, εφόσον όλα εξελίσσονται καλά, οι έλεγχοι να αραιώσουν σημαντικά με την πάροδο του χρόνου.

Τονίζεται ότι η θυρεοσφαιρίνη θα πρέπει να αξιολογείται πάντα σε συνάρτηση με τα επίπεδα των αντισωμάτων έναντι της θυρεοσφαιρίνης.

 

Επίπεδα TSH (θυρεοειδοτρόπου ορμόνης) – πόσο χαμηλά πρέπει να είναι;

Στον καρκίνο θυρεοειδούς η θεραπεία καταστολής της TSH αποτελεί ένα επιπλέον θεραπευτικό μέτρο (Σημ. μόνο για τον διαφοροποιημένο – θηλώδη και θυλακιώδη – καρκίνο θυρεοειδούς).  Επομένως, η μέτρησή της έχει σημασία στα πλαίσια του περιοδικού ελέγχου (follow-up).

O βαθμός καταστολής της TSH επίσης εξατομικεύεται ανάλογα με την αρχική ταξινόμηση του ασθενούς σε ομάδες κινδύνου και την δυναμική αξιολόγηση του κινδύνου υποτροπής.

Έτσι η καταστολή της TSH θα πρέπει να είναι ισχυρή (έντονη) σε ασθενείς υψηλού κινδύνου ή με ανεπαρκή ανταπόκριση στη θεραπεία (βιοχημική ή δομική υποτροπή).

Αντίθετα, ο βαθμός καταστολής της TSH θα πρέπει να είναι μικρότερος σε ασθενείς χαμηλού κινδύνου τόσο στην αρχική αξιολόγηση όσο και στην δυναμική.

Επίσης ο βαθμός καταστολής της TSH μπορεί να διαφοροποιηθεί με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με την πορεία του ασθενούς και την ανταπόκρισή του στη θεραπεία.

Για παράδειγμα, ένας ασθενής αρχικά είχε ταξινομηθεί σαν χαμηλού κινδύνου και είχε αρχίσει με χαμηλού βαθμού καταστολή της TSH. Στην πορεία της περιοδικής παρακολούθησης διαπιστώθηκε μη ικανοποιητική απάντηση στη θεραπεία με υποψία υποτροπής. Σε αυτή την περίπτωση η ταξινόμηση του ασθενούς σε ομάδα κινδύνου αλλάζει οπότε θα πρέπει να εφαρμοστεί ισχυρότερη καταστολή της TSH.

Και αντίθετα, ένας ασθενής που αρχικά είχε ταξινομηθεί σαν υψηλού κινδύνου με την πάροδο του χρόνου διαπιστώνεται ότι έχει ανταποκριθεί άριστα στη θεραπεία και δεν υπάρχει καμία ένδειξη υποτροπής. Ο ασθενής αυτός αλλάζει πλέον κατηγορία, μετακινούμενος στην ομάδα χαμηλού κινδύνου (dynamic risk stratification). Επομένως, ο ασθενής αυτός είχε ξεκινήσει με υψηλού βαθμού καταστολή της TSH που στη συνέχεια μετατράπηκε σε χαμηλού βαθμού καταστολή λόγω των ευρημάτων του περιοδικού ελέγχου.

Επομένως, δεν υπάρχει ένας απόλυτος αριθμητικός στόχος στα επίπεδα της TSH για όλους τους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς. Αντίθετα, ο επιθυμητός στόχος εξατομικεύεται ανάλογα με τον κίνδυνο υποτροπής και την ανταπόκριση στη θεραπεία, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη και τους πιθανούς κινδύνους από την παρατεταμένη καταστολή της TSH.

 

Χρειάζονται άλλες απεικονιστικές εξετάσεις;

Η συστηματική χρήση των λοιπών απεικονιστικών εξετάσεων δεν συνιστάται σε όλους τους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς για την περιοδική παρακολούθησή τους μετά το χειρουργείο.

Στις εξετάσεις αυτές περιλαμβάνονται:

• H αξονική τομογραφία
• Η μαγνητική τομογραφία
• Το σπινθηρογράφημα
• Η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET-CT scan)

Οι παραπάνω απεικονιστικές εξετάσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε επιλεγμένους ασθενείς, όταν υπάρχει υπόνοια υποτροπής του καρκίνου και μάλιστα εκτός του τραχήλου (όπου η υποτροπή είναι εύκολα ανιχνεύσιμη με την βοήθεια του υπερηχογραφήματος).

Με άλλα λόγια έχουν θέση για την ανίχνευση υποτροπών κυρίως σε μακρινά όργανα (πνεύμονες, οστά, ήπαρ, εγκέφαλος)

Οι εξετάσεις αυτές θα πρέπει να γίνονται επιλεκτικά:

• Όταν υπάρχουν ενδείξεις υποτροπής (π.χ. σταθερή και σημαντική αύξηση θυρεοσφαιρίνης) με αρνητικό υπερηχογράφημα τραχήλου (δηλαδή χωρίς να απεικονίζεται ανατομική [δομική] υποτροπή στον τράχηλο με το υπερηχογράφημα)
• Όταν υπάρχουν συμπτώματα (π.χ. πόνος στα οστά)

Η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν – ενώ υπάρχει βιοχημική υποτροπή – όλες οι άλλες απεικονιστικές εξετάσεις αποτυγχάνουν να απεικονίσουν την εστία υποτροπής.

Ειδικά για το σπινθηρογράφημα υπογραμμίζεται ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση υποτροπής μόνο στον διαφοροποιημένο (θηλώδη – θυλακιώδη) καρκίνο και όχι στον μυελοειδή και στον αδιαφοροποίητο. Αλλά και στον θηλώδη – θυλακιώδη καρκίνο μπορεί να είναι ψευδώς αρνητικό αν η μεταστατική εστία δεν προσλαμβάνει το ραδιενεργό ιώδιο.

 

Χρειάζεται να κάνω κάθε φορά όλες τις παραπάνω εξετάσεις;

Όχι, οι τρεις βασικές εξετάσεις είναι το υπερηχογράφημα, η TSH και η θυρεοσφαιρίνη (μαζί με τα αντισώματα έναντι αυτής).

Ο λοιπός απεικονιστικός έλεγχος έχει θέση σε επιλεγμένους ασθενείς.

Πολλές εξετάσεις δεν σημαίνει καλύτερη αντιμετώπιση. Και μάλιστα οι υπερβολές στη διενέργεια εξετάσεων σε έναν ασθενή πολύ χαμηλού κινδύνου μπορεί να δείξουν κάποια ευρήματα που δεν έχουν μεν πραγματική αξία, αλλά οδηγούν σε περαιτέρω εξετάσεις προκαλώντας στον ασθενή περιττή ανησυχία.

 

Take away μήνυμα για τον ασθενή

Η παρακολούθηση των ασθενών μετά από χειρουργείο για καρκίνο θυρεοειδούς είναι απαραίτητη, εξατομικευμένη και δυναμική.

Το υπερηχογράφημα, η TSH και η θυρεοσφαιρίνη (με anti-Tg) είναι τα βασικά εργαλεία. Ο λοιπός απεικονιστικός έλεγχος μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιλεκτικά.

Ο έλεγχος και η συχνότητά του μπορεί να διαφοροποιηθούν σημαντικά ανάλογα με την αρχική και την δυναμική αξιολόγηση του κινδύνου υποτροπής και την ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

 

 

 

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

 

Focus keyword:

καρκίνος θυρεοειδούς μετά το χειρουργείο

 

secondary keywords:

παρακολούθηση καρκίνου θυρεοειδούς · εξετάσεις μετά το χειρουργείο θυρεοειδούς · εξετάσεις μετά θυρεοειδεκτομή · θυρεοσφαιρίνη μετά θυρεοειδεκτομή · TSH μετά καρκίνο θυρεοειδούς · υπερηχογράφημα μετά θυρεοειδεκτομή · επανέλεγχος καρκίνου θυρεοειδούς

 

SEO slug:

karkinos-thyreoeidous-meta-xeirourgeio-exetaseis

 

 

 

Meta description:

Καρκίνος θυρεοειδούς μετά το χειρουργείο: ποιες εξετάσεις χρειάζονται και κάθε πότε; Θυρεοσφαιρίνη, TSH, υπερηχογράφημα και σωστή παρακολούθηση.

 

 

 

Tags:

Καρκίνος Θυρεοειδούς, Θυρεοειδεκτομή, Παρακολούθηση, Θυρεοσφαιρίνη, TSH, Υπερηχογράφημα Θυρεοειδούς, Υποτροπή Καρκίνου Θυρεοειδούς

 

 

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;

Καρκίνος Θυρεοειδούς: Τι Εξετάσεις Χρειάζονται Μετά το Χειρουργείο και Κάθε Πότε;