Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Excerpt: Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες; Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις στον καρκίνο του θυρεοειδούς δεν έχουν πάντα την ίδια βαρύτητα. Μάθετε τι σημαίνουν, πότε αυξάνουν τον κίνδυνο και πώς επηρεάζουν την παρακολούθηση.
Όταν ο ασθενής μαθαίνει ότι έχει καρκίνο θυρεοειδούς είναι φυσικό να αναστατωθεί. Η αναστάτωση αυτή γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν μάθει πως ο καρκίνος του θυρεοειδούς έχει επεκταθεί και στους λεμφαδένες του τραχήλου υπό τη μορφή των λεμφαδενικών μεταστάσεων. Η σκέψη αυτόματα κατευθύνεται προς μία πολύ σοβαρή περίπτωση που έχει κακή πρόγνωση και που αναμένεται να εξελιχθεί άσχημα, και ίσως με θανατηφόρα έκβαση. Τι ισχύει στην πραγματικότητα;

Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες – πόσο συχνές είναι οι λεμφαδενικές μεταστάσεις;
Στον θηλώδη καρκίνο θυρεοειδούς, που είναι και ο συχνότερος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς, οι λεμφαδενικές μεταστάσεις είναι συχνές.
Στη βιβλιογραφία αναφέρονται ποσοστά λεμφαδενικών μεταστάσεων που κυμαίνονται από 30 έως 80 %, συμπεριλαμβανομένων και των μικροσκοπικών μεταστάσεων που διαγιγνώσκονται στην ιστολογική εξέταση.
Αυξημένη είναι επίσης και η συχνότητα των κλινικά αντιληπτών λεμφαδενικών μεταστάσεων, των μεταστάσεων δηλαδή που διαγιγνώσκονται αρχικά είτε με την κλινική εξέταση είτε με την βοήθεια του υπερηχογραφήματος. Το ποσοστό των κλινικά αντιληπτών μεταστάσεων στους λεμφαδένες του θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς φθάνει το 30 έως 40 %.
Η πρακτική (κλινική) σημασία των λεμφαδενικών αυτών μεταστάσεων δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι άλλη σημασία έχει η παρουσία ενός ή δύο πολύ μικρών λεμφαδένων με μικροσκοπική μεταστατική εστία και άλλο παρουσία εκτεταμένων λεμφαδενικών μεταστάσεων σε πολλούς με μεγάλους διηθημένους λεμφαδένες.
Τι σημαίνει «μετάσταση στους λεμφαδένες»; Πως και που γίνεται;
Οι δύο βασικές οδοί μετάστασης στον διαφοροποιημένο καρκίνου θυρεοειδούς (θηλώδη και θυλακιώδη) είναι η λεμφογενής και η αιματογενής, δηλαδή μέσω των λεμφικών και μέσω των αιμοφόρων αγγείων, αντίστοιχα. Ο θηλώδης καρκίνος μεθίσταται λεμφογενώς στους λεμφαδένες του τραχήλου και ο θυλακιώδης καρκίνος θυρεοειδούς μεθίσταται αιματογενώς (σπανιότερα) σε μακρινά όργανα του ανθρωπίνου σώματος.
Η λεμφογενής διασπορά του θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς γίνεται μέσω των λεμφαγγείων, μέσω των οποίων μπορεί να καρκινικά κύτταρα να μεταφερθούν στους λεμφαδένες του τραχήλου που παρεμβάλλονται στην πορεία των λεμφαγγείων. Οι λεμφαδένες λειτουργούν σαν φίλτρα, φιλτράροντας την λέμφο που διέρχεται μέσω αυτής και συγκρατώντας τα καρκινικά κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά στη συνέχεια μπορεί να αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται μέσα στους λεμφαδένες, δημιουργώντας έτσι τις λεμφαδενικές μεταστάσεις.
Οι λεμφαδενικές μεταστάσεις του θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς συνηθέστατα αφορούν τους λεμφαδένες του λεγόμενου κεντρικού διαμερίσματος. Σπανιότερα μπορεί να παρατηρηθούν λεμφαδενικές μεταστάσεις και στα λεγόμενα πλάγια ανατομικά διαμερίσματα του τραχήλου. (Σημ.: Το κεντρικό διαμέρισμα βρίσκεται εμπρός ή πλάγια της τραχείας [δεξιά και αριστερά αυτής] και επί τα εντός της κοινής καρωτίδας αρτηρίας. Τα πλάγια ανατομικά διαμερίσματα [δεξιά και αριστερά] βρίσκονται επί τα εκτός της κοινής καρωτίδας και πέριξ αυτής και της έσω σφαγίτιδας φλέβας).
Λεμφαδενικές μεταστάσεις – Σημαίνουν πάντα κακή πρόγνωση;
Η απάντηση είναι αρνητική – ΟΧΙ. Και αυτό είναι ένα σημαντικό και αισιόδοξο μήνυμα για τον ασθενή.
Βεβαίως, αν και η παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων δεν σημαίνει αυτόματα κακή πρόγνωση, σημαίνει εντούτοις ότι ο καρκίνος έχει κάποια βιολογικό δυναμισμό διασποράς, έχει δηλαδή την τάση να επεκτείνεται (εξαπλώνεται). Για τον λόγο αυτό ο ασθενής θα πρέπει να υποβάλλεται σε πιο εντατική θεραπευτική αντιμετώπιση και πιο στενή και συχνή παρακολούθηση μετά την χειρουργική επέμβαση.
Θα πρέπει να τονιστεί κάτι που έχει ιδιαίτερη κλινική σημασία: Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι μεταστάσεις στους λεμφαδένες του θηλώδους καρκίνου θυρεοειδούς δεν επηρεάζουν σημαντικά την συνολική επιβίωση του ασθενούς. Με άλλα λόγια, συνηθέστατα δεν απειλείται περισσότερο η ζωή του ασθενούς με καρκίνο θυρεοειδούς με λεμφαδενικές μεταστάσεις σε σύγκριση με τον ασθενή χωρίς λεμφαδενικές μεταστάσεις.
Αντίθετα, όμως, οι λεμφαδενικές μεταστάσεις αυξάνουν τον κίνδυνο τοπικής ή περιοχικής υποτροπής, δηλαδή τον κίνδυνο να ξαναεμφανιστεί η νόσος στον τράχηλο, αν και όχι απαραίτητα να γίνει απειλητική για τη ζωή.
Η τοπική – περιοχική υποτροπή μπορεί στις περιπτώσεις αυτές να εμφανιστεί είτε στην περιοχή όπου βρίσκονταν ο θυρεοειδής πριν την αφαίρεσή του (κοίτη θυρεοειδούς) είτε σε άλλους λεμφαδένες του τραχήλου.
Γιατί δεν έχουν όλες οι λεμφαδενικές μεταστάσεις την ίδια σημασία;
Η απάντηση βρίσκεται στο νεοπλασματικό φορτίο που αντιπροσωπεύουν οι μεταστάσεις αυτές.
Το νεοπλασματικό φορτίο αναφέρεται στην «συνολική μάζα» ή στην συνολική «ποσότητα» των καρκινικών κυττάρων που περιέχονται στους διηθημένους (μεταστατικούς) λεμφαδένες.
Το νεοπλασματικό αυτό φορτίο καθορίζεται από:
- Τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων
- Το μέγεθός τους
- Το μέγεθος της μετάστασης (μεταστατικής εστίας) που εμπεριέχουν (είναι μικροσκοπική; είναι μακροσκοπική και πόσο μεγάλη;)
Σημασία επίσης έχει:
- H τυχόν εξωλεμφαδενική επέκταση, δηλαδή η επέκταση της μεταστατικής εστίας εκτός των ορίων του λεμφαδένα ή των λεμφαδένων.
- Η εντόπιση των διηθημένων λεμφαδένων. Η παρουσία παθολογικών λεμφαδένων και στα πλάγια ανατομικά διαμερίσματα σημαίνει χειρότερη πρόγνωση σε σχέση με την εντόπισή τους στο κεντρικό και μόνο διαμέρισμα.
Τονίζεται ότι -ακόμη και όταν υπάρχουν λεμφαδενικές μεταστάσεις- η συνολική εικόνα της νόσου είναι αυτή που καθορίζει την πρόγνωση, η οποία παραμένει εξαιρετική για τους περισσότερους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς χαμηλού κινδύνου.
Έτσι ένας ασθενής με έναν μικρό διηθημένο λεμφαδένα, στον οποίο αναγνωρίζεται μία μικροσκοπική μεταστατική εστία δεν διατρέχει τον ίδιο κίνδυνο με έναν ασθενή που παρουσιάζεται με πολλούς μεταστατικά διηθημένους λεμφαδένες, με ευμεγέθεις μεταστάσεις και με επέκταση του καρκίνου εκτός των ορίων του λεμφαδένα.
Συμπερασματικά, ο κίνδυνος υποτροπής αυξάνεται όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των διηθημένων λεμφαδένων, όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος των λεμφαδενικών μεταστάσεων, όταν υπάρχει εξωλεμφαδενική επέκταση, όταν υπάρχουν λεμφαδενικές μεταστάσεις όχι μόνο στο κεντρικό αλλά και στα πλάγια ανατομικά διαμερίσματα του τραχήλου.
Υπογραμματίζεται ότι η παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων είναι μόνο ένας από τις παραμέτρους που συνεκτιμώνται για την πρόγνωση και τον κίνδυνο υποτροπής στον καρκίνο θυρεοειδούς.
Λεμφαδενικές μεταστάσεις – Πώς επηρεάζουν τη θεραπεία;
Η παρουσία μεταστατικών λεμφαδένων μπορεί να επηρεάσει το είδος και την έκταση της χειρουργικής επέμβασης. Έτσι, γενικά όταν υπάρχουν λεμφαδενικές μεταστάσεις:
- Επιλέγεται πάντα η ολική θυρεοειδεκτομή (δεν έχει θέση η λοβεκτομή)
- Εκτελείται ταυτόχρονα με την ολική θυρεοειδεκτομή και λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου, η έκταση του οποίου καθορίζεται με βάση τα δεδομένα της προεγχειρητικής υπερηχογραφικής χαρτογράφησης (κεντρικός, κεντρικός + πλάγιος)
- Ακολουθεί συμπληρωματική θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο (επικουρική, adjuvant θεραπεία)
- Εφαρμόζεται θεραπεία με λεβοθυροξίνη με μεγαλύτερου βαθμού καταστολή της TSH
- Ακολουθείται ένα πιο εντατικό πρόγραμμα μετεγχειρητικής παρακολούθησης
Ο αριθμός, το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά των λεμφαδενικών μεταστάσεων είναι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου θυρεοειδούς μετά την αρχική θεραπεία. Και αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη τόσο στο σχεδιασμό της θεραπευτικής αντιμετώπισης, όσο και στο πρόγραμμα μετεγχειρητικής παρακολούθησης (follow-up).
Take away μήνυμα για τον ασθενή
- Η θεραπεία του ασθενούς με καρκίνου θυρεοειδούς εξατομικεύεται ανάλογα με τα ιδιαίτερα ευρήματα στον κάθε ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη το πραγματικό φορτίο της νόσου (νεοπλασματικό φορτίο).
- Η παρουσία λεμφαδενικών μεταστάσεων είναι ένα σημαντικό εύρημα, χωρίς όμως να έχει δραματική προγνωστική σημασία. Σημασία δεν έχει τόσο η παρουσία των μεταστάσεων αυτών, όσο το μέγεθος, ο αριθμός και η εντόπισή τους.
- Η ίαση του ασθενούς είναι και πάλι εφικτή, προσαρμόζοντας ανάλογα την θεραπευτική αντιμετώπιση.
ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις παθήσεις και τη χειρουργική του θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την κεντρική σελίδα Χειρουργός Θυρεοειδούς – Παραθυρεοειδών – Γεώργιος Σακοράφας.
ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ
ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)
ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)
ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)
ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223
email: georgesakorafas@yahoo.com
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;
Καρκίνος Θυρεοειδούς και Λεμφαδένες: Τι Σημαίνουν οι Μεταστάσεις στους Λεμφαδένες;