Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Thyroid incidentaloma – «τυχαίωμα» θυρεοειδούς

 

Excerpt:

Ένας όζος θυρεοειδούς μπορεί να βρεθεί τυχαία σε μια εξέταση που έγινε για άλλο λόγο. Πότε χρειάζεται υπερηχογράφημα, παρακέντηση ή απλή παρακολούθηση;

 

Σήμερα, με την ευρεία χρήση των συγχρόνων μεθόδων απεικόνισης (υπερηχογράφημα, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων [PET-CT scan] κλπ.) δεν είναι σπάνιο να ανακαλύπτονται σαν τυχαίο εύρημα βλάβες ή παθήσεις που ο ασθενής αγνοούσε.

Αναφέρουμε για παράδειγμα κάποια συνηθισμένα κλινικά σενάρια:

• Ασθενής υποβάλλεται σε υπερηχογράφημα για έλεγχο καρωτίδων. Στο τέλος της εξέτασης ο ακτινολόγος του ανακοινώνει ότι -εκτός από τα ευρήματα στις καρωτίδες- υπάρχει και ένας όζος θυρεοειδούς.
• Ασθενής υποβάλλεται σε αξονική τομογραφία θώρακα για έλεγχο πνευμονοπάθειας. Στις ανώτερες τομές της αξονικής τομογραφίας απεικονίζεται σαν τυχαίο εύρημα όζος θυρεοειδούς.
• Ασθενής με καρκίνο παχέος εντέρου υποβάλλεται σε τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET-CT scan) για έλεγχο για τυχόν μεταστατική νόσο. Παρατηρείται σαν τυχαίο εύρημα πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου με αυξημένη μεταβολική δραστηριότητα στον θυρεοειδή, σε μία εστία που αντιστοιχεί σε όζο θυρεοειδούς, που αγνοούσε ο ασθενής.

Η τυχαία αυτή ανακάλυψη όζου θυρεοειδούς εύλογα προκαλεί ανησυχία στον ασθενή, στον οποίο δημιουργούνται αυτόματα κάποια ερωτηματικά, όπως:

• Μπορεί να είναι καρκίνος;
• Θα χρειαστεί παρακέντηση;
• Θα χρειαστεί χειρουργείο;
• Θα χρειαστεί ραδιενεργό ιώδιο;

 

Υπογραμμίζεται κατ’ αρχάς ότι οι όζοι θυρεοειδούς είναι πολύ συχνοί στον γενικό πληθυσμό και οι περισσότεροι από αυτούς (92 – 95 %) είναι καλοήθεις.

Οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα όμως μπορούν να δοθούν με ακρίβεια και αξιοπιστία μόνο μετά από μία σωστή διερεύνηση του ασθενούς με τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας.

Με τον τρόπο αυτό μπορεί να αποφευχθούν οι περιττές εξετάσεις και ακόμη μία αχρείαστη επέμβαση (όταν δεν υπάρχει ένδειξη). Από την άλλη μπορεί να αποφευχθεί ένα σημαντικό λάθος, να διαφύγει δηλαδή της προσοχής ένας όζος που μπορεί να υποκρύπτει καρκίνο και που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί περισσότερο επιθετικά.

 

 

Διαγνωστική διερεύνηση

 

Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς

Το πρώτο βήμα στις περιπτώσεις αυτές είναι το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς υψηλής ευκρίνειας.

Στο υπερηχογράφημα μας ενδιαφέρουν πολλά στοιχεία, όπως:

• Το μέγεθος του όζου
• Η θέση του όζου
• Οι υπερηχογραφικοί του χαρακτήρες (πολύ σημαντικό στοιχείο της εξέτασης)
• Η πιθανή παρουσία ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων στον τράχηλο κλπ.

Υπάρχουν κάποια ευρήματα στο υπερηχογράφημα που δημιουργούν την υπόνοια καρκίνου σε έναν όζο θυρεοειδούς. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:

• Ανώμαλα όρια
• Έντονη υποηχογένεια
• Μικροαποτιτανώσεις
• Αυξημένη εσωτερική ανώμαλη αγγείωση
• Επέκταση του όζου εκτός του θυρεοειδούς (εξωθυρεοειδική επέκταση)
• Κάθετος προσανατολισμός του όζο (“taller-than-wide”).
• Παρουσία παθολογικών λεμφαδένων κλπ.

Με βάση τα υπερηχογραφικά αυτά κριτήρια οι όζοι θυρεοειδούς ταξινομούνται υπερηχογραφικά σε ομάδες κινδύνου για την παρουσία καρκίνου θυρεοειδούς με το σύστημα αξιολόγησης και ταξινόμησης TIRADS (ACR-TIRADS και EU-TIRADS).

 

Θα χρειαστεί παρακέντηση;

Η παρακέντηση του όζου αποτελεί -μαζί με το υπερηχογράφημα- τις δύο βασικές μεθόδους διερεύνησης του ασθενούς με όζο θυρεοειδούς.

Σήμερα γίνεται με υπερηχογραφική καθοδήγηση (ultrasound-guided Fine-Needle Aspiration) ώστε να αυξηθεί η διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου (λήψη υλικού από την πιο ύποπτη περιοχή του όζου).

Παρακέντηση δεν χρειάζεται σε όλους τους ασθενείς με όζους που ανακαλύπτονται τυχαία.

Απόλυτη ένδειξη παρακέντησης είναι η υποψία καρκίνου θυρεοειδούς σε έναν όζο. Και όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η υποψία αυτή βασίζεται όχι στο μέγεθος του όζου αλλά στους υπερηχογραφικούς του χαρακτήρες, δηλαδή στην λεγόμενη ηχομορφολογία του.

 

Θα χρειαστεί μέτρηση της TSH;

Η μέτρηση των θυρεοειδικών ορμονών αποτελεί βασικό μέρος της διερεύνησης των ασθενών με παθήσεις θυρεοειδούς. Το υπερηχογράφημα ελέγχει την μορφολογία του θυρεοειδούς και οι θυρεοειδικές ορμόνες ελέγχουν την λειτουργία του.

Στον ασθενή με όζο θυρεοειδούς (και σαν τυχαίο εύρημα) θα πρέπει να γίνεται μέτρηση της TSH. Και αυτό γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί ό όζος αυτός να είναι υπερλειτουργικός, να παράγει δηλαδή αυξημένες ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών προκαλώντας υπερθυρεοειδισμό (χαμηλά επίπεδα TSH).

Σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για το λεγόμενο τοξικό αδένωμα.

Εάν επομένως στον ασθενή με όζο θυρεοειδούς βρεθεί χαμηλή TSH, το επόμενο βήμα είναι το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς, στο οποίο απεικονίζεται ο υπερλειτουργικός όζος σαν «θερμός» όζος σε σχέση με το παρακείμενο παρέγχυμα του θυρεοειδούς (θερμός – σημαίνει αυξημένη πρόσληψη του ραδιοϊσοτόπου σε σχέση με τον γύρω θυρεοειδικό ιστό).

 

Η σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης του ασθενούς

Στην αξιολόγηση του κινδύνου να υποκρύπτεται καρκίνος θυρεοειδούς σε έναν όζο θυρεοειδούς που βρέθηκε τυχαία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι παράμετροι της προσεκτικής διαγνωστικής διερεύνησης του ασθενούς, όπως είναι:

• Οικογενειακό ιστορικό
• Ατομικό ιστορική
• Ευρήματα της κλινικής εξέτασης (κυρίως ψηλάφηση)
• Ευρήματα στο υπερηχογράφημα
• Ευρήματα στην κυτταρολογική εξέταση μετά παρακέντηση του όζου
• Άλλα δεδομένα (π.χ. γενετικός έλεγχος) κλπ.

Επομένως, οι θεραπευτικές αποφάσεις δεν θα βασιστούν σε μία μόνο παράμετρο, αλλά λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω δεδομένα.

Αναφέρεται επίσης και μία άλλη παράμετρος που έχει σημασία στην λήψη αποφάσεων: η εξέλιξη του όζου. Ο ασθενής εν προκειμένω μπορεί να έχει δύο σημαντικά ερωτήματα:

“τι σημαίνει όταν ένας όζος θυρεοειδούς μεγαλώνει” – Η αύξηση του μεγέθους ενός όζου δεν σημαίνει ότι είναι καρκίνος, πρόκειται όμως για ένα δεδομένο που θα πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά μαζί με τα άλλα

“ο όζος βρέθηκε να είναι καλοήθης, μπορεί όμως να εξελιχθεί σε καρκίνο;” – H απάντηση είναι καθησυχαστική γιατί οι καρκίνοι θυρεοειδούς εμφανίζονται de novo, εξ αρχής δηλαδή σαν καρκίνοι. Η εξαλλαγή ενός καλοήθους όζου είναι εξαιρετικά σπάνια.

 

Θα χρειαστεί χειρουργείο;

Δεν χρειάζεται χειρουργική επέμβαση σε όλους τους ασθενείς με όζο θυρεοειδούς (συμπεριλαμβανομένων και αυτών που διαγιγνώσκονται τυχαία).

Χειρουργική επέμβαση θα χρειαστεί σε επιλεγμένους ασθενείς, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, όπως:

• Υποψία ή διάγνωση καρκίνου (βλ. παραπάνω)
• Συμπτώματα (δυσκολία στην αναπνοή, δυσκολία στην κατάποση, αίσθημα βάρους ή πίεσης ή ξένου σώματος στον τράχηλο, βήχας, βραχνάδα κλπ.)
• Μεγάλο μέγεθος του όζου
• Κατάδυση του όζου στο θώρακα
• Αισθητικό πρόβλημα (εμφανής διόγκωση στον τράχηλο, που αλλοιώνει την εικόνα του σώματος)
• Υπερθυρεοειδισμός (τοξικό αδένωμα)

Σήμερα, η σύγχρονη θεραπευτική τακτική επιδιώκει την ισορροπία μεταξύ υπερθεραπείας και υποθεραπείας, την ισορροπία μεταξύ παρακολούθησης και θεραπείας ενός όζου θυρεοειδούς. Αυτό σημαίνει ότι ο χειρουργός θυρεοειδούς δεν θα πρέπει να είναι επιθετικός εκεί όπου χρειάζεται, χωρίς από την άλλη να παραλείπει τα σωστά βήματα που πρέπει να γίνουν τόσο για την διαγνωστική διερεύνηση όσο και για την σωστή και ριζική θεραπευτική αντιμετώπιση του ασθενούς.

Για μια ολοκληρωμένη παρουσίαση της αξιολόγησης και αντιμετώπισης μπορείτε να διαβάσετε το κεντρικό μας άρθρο Όζοι Θυρεοειδούς: Πότε Είναι Επικίνδυνοι και Πότε Χρειάζονται Βιοψία ή Χειρουργείο;.

 

Take away μήνυμα για τον ασθενή

Η τυχαία ανακάλυψη ενός όζου θυρεοειδούς δεν είναι λόγος πανικού.

Οι περισσότεροι όζοι θυρεοειδούς είναι καλοήθεις και δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο πέραν της περιοδικής παρακολούθησης.

Σημασία δεν έχει η απλή διάγνωση και παρουσία ενός όζου, αλλά οι χαρακτήρες που έχει (αν δηλαδή δημιουργούν υπόνοια κακοήθειας) και δευτερευόντως το μέγεθός του

Η σωστή διαγνωστική διερεύνηση και αξιολόγηση του ασθενούς καθιστούν εφικτή σήμερα την επιλογή των ασθενών που θα πρέπει να υποβληθούν σε περαιτέρω έλεγχο ή και θεραπεία, ισορροπώντας με ακρίβεια μεταξύ υπερθεραπείας και υποθεραπείας.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ενημερωθείτε αναλυτικότερα για τις παθήσεις του θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών και τις σύγχρονες δυνατότητες χειρουργικής αντιμετώπισης από τον Χειρουργό Θυρεοειδούς – Παραθυρεοειδών Γεώργιο Σακοράφα.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;

Τυχαία Ανακάλυψη Όζου Θυρεοειδούς: Τι Πρέπει να Κάνω;