Όζος με Αρνητική Παρακέντηση: Χρειάζεται να Επαναληφθεί;

Εισαγωγή

Οι όζοι θυρεοειδούς (μια από τις πιο συχνές παθήσεις του θυρεοειδούς) συνδέονται στο μυαλό των περισσοτέρων με καρκίνο θυρεοειδούς. Αυτό δεν είναι παράλογο, καθώς ο καρκίνος θυρεοειδούς εκδηλώνεται συνηθέστατα υπό την μορφή όζου θυρεοειδούς.

Εντούτοις, οι περισσότεροι (92 – 95 %) όζοι είναι καλοήθεις (αδενωματώδεις όζοι). Καρκίνος υποκρύπτεται σε ένα μικρό αλλά σημαντικό ποσοστό των ασθενών με όζους θυρεοειδούς, που κυμαίνεται από 5 έως 8 %.

Για το λόγο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η προσεκτική διερεύνηση των ασθενών με όζους θυρεοειδούς ώστε να μην διαφύγει της προσοχής ένας δυνητικά ιάσιμος καρκίνος, όπως είναι ο καρκίνος θυρεοειδούς.

Τα βασικά διαγνωστικά «εργαλεία» σήμερα είναι δύο:

• Το υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας
• Η υπερηχογραφικά κατευθυνόμενη παρακέντηση του ύποπτου όζου με λεπτή βελόνη (Ultrasound-guided Fine-Needle Aspiration) και η κυτταρολογική εξέταση του υλικού που λαμβάνεται με την παρακέντηση.

Με τον τρόπο αυτό είναι δυνατόν σήμερα να αναγνωριστούν οι «κακοήθεις όζοι» (καρκίνος θυρεοειδούς ή να δημιουργηθεί υποψία για την πιθανή παρουσία καρκίνου θυρεοειδούς.

Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η παρακέντηση είναι αρνητική για κακοήθεια, παρά ταύτα όμως υπάρχει υποψία στο υπερηχογράφημα θυρεοειδούς.

• Τι κάνουμε στις περιπτώσεις αυτές;
• Χρειάζεται επανάληψη της παρακέντησης;
• Και αν είναι και πάλι αρνητική για κακοήθεια, ησυχάζουμε;

Πριν προχωρήσουμε τονίζεται εξ αρχής ότι:

• Η παρακέντηση αποτελεί ένα μόνο μέρος της συνολικής διερεύνησης ενός όζου θυρεοειδούς. Για μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τους όζους θυρεοειδούς, πότε είναι επικίνδυνοι και πότε χρειάζονται βιοψία ή χειρουργική αντιμετώπιση, μπορείτε να διαβάσετε τον αναλυτικό οδηγό μας.
• Μία καλοήθης παρακέντηση είναι ιδιαίτερα καθησυχαστική, όμως πάντοτε αξιολογείται σε συνδυασμό με την υπερηχογραφική εικόνα και τα υπόλοιπα κλινικά δεδομένα. Για μια ολοκληρωμένη ενημέρωση σχετικά με τον καρκίνο θυρεοειδούς, τη διάγνωση, την πρόγνωση και τη σύγχρονη αντιμετώπισή του, μπορείτε να διαβάσετε τον αναλυτικό οδηγό μας.

 

Μία βασική γενική αρχή

Τονίζεται εξ αρχής ότι η αξιολόγηση ενός ασθενούς με όζο θυρεοειδούς δεν βασίζεται σε μία μόνο παράμετρο, αλλά στην συναξιολόγηση όλων των διαθέσιμων παραμέτρων από την πλήρη και αξιόπιστη διαγνωστική διερεύνησή του.

Anchor text

Έτσι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα δεδομένα από:

Οικογενειακό ιστορικό (περιστατικά καρκίνου θυρεοειδούς σε 3 ή περισσότερους συγγενείς πρώτου βαθμού ή κληρονομικά σύνδρομα όπως MEN2)

Ατομικό ιστορικό (π.χ. ακτινοβολία κεφαλής και τραχήλου σε παιδική ηλικία)

Ευρήματα από την κλινική εξέταση (π.χ. σκληρής υφής όζος καθηλωμένος στους γύρω ιστούς, ψηλαφητοί τραχηλικοί λεμφαδένες)

Ύποπτα ευρήματα στο υπερηχογράφημα

Anchor text

Ευρήματα στην κυτταρολογική εξέταση μετά παρακέντηση (FNA)

Εξέλιξη της εικόνας του ασθενούς στον χρόνο

Ευρήματα από πιθανό μοριακό έλεγχο στο υλικό παρακέντησης του όζου κλπ.

 

Τι σημαίνει «αρνητική παρακέντηση»;

Με τον όρο «αρνητική παρακέντηση» περιγράφεται η απουσία υποψίας ή ενδείξεων κακοήθειας στην κυτταρολογική εξέταση. Ο όρος αυτός συνηθέστατα αναφέρεται στην ταξινόμηση Bethesda II (benign, καλοήθης). Το αποτέλεσμα αυτό είναι ιδιαίτερα καθησυχαστικό για τον ασθενή.

Μία πιθανή παγίδα είναι να γίνει σύγχυση με το αποτέλεσμα Bethesda I, το οποίο όμως δεν σημαίνει «καλοήθη όζο» αλλά ότι η παρακέντηση ουσιαστικά απέτυχε να λάβει κυτταρικό υλικό επαρκές για την μικροσκοπική κυτταρολογική εξέταση. Με άλλα λόγια, το Bethesda I θα πρέπει να αξιολογείται όχι σαν ενδεικτικό απουσίας κακοήθειας αλλά «σαν να μην έγινε η παρακέντηση» (δεν λαμβάνεται υπόψη καθώς δεν έχει καμία διαγνωστική αξία).

Για να αξιολογηθεί σωστά μία προηγούμενη FNA, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι σημαίνουν οι κατηγορίες Bethesda στην παρακέντηση του θυρεοειδούς και ποιος είναι ο κίνδυνος κακοήθειας σε κάθε κατηγορία.

 

Χρειάζεται λοιπόν να επαναληφθεί η παρακέντηση σε έναν καλοήθη όζο;

Η επανάληψη της παρακέντησης δεν είναι απαραίτητη σε έναν όζο Bethesda II (καλοήθη).

Αυτό ισχύει όταν και όλες οι άλλες παράμετροι από τον έλεγχο του ασθενούς συνηγορούν υπερ καλοήθους όζου. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η υπερηχογραφική εικόνα του όζου. Ένας όζος με καλοήθεις χαρακτήρες στο υπερηχογράφημα που ταυτοποιήθηκε ως Bethesda II στην FNA μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να παρακολουθείται περιοδικά, χωρίς να χρειαστεί (άμεσα τουλάχιστον) επανάληψη της παρακέντησης.

Επομένως, μεγάλης σημασία έχει να «δείχνουν» έναν καλοήθη όζο τόσο το υπερηχογράφημα όσο και η παρακέντηση – κυτταρολογική εξέταση.

 

 

Πότε μας προβληματίζει ένας όζος παρά την αρνητική FNA;

Αυτό μπορεί να συμβεί ενδεικτικά σε δύο κλινικά σενάρια

 

Σενάριο #1

Προβληματισμός δημιουργείται όταν η εικόνα του υπερηχογραφήματος είναι διαφορετική από την «αρνητική παρακέντηση» και συγκεκριμένα όταν παρατηρούνται στο υπερηχογράφημα ύποπτα ευρήματα, όπως:

• Ανώμαλα ακανόνιστα όρια
• Λοβωτή παρυφή
• Έντονη υποηχογένεια,
• Μικροαποτιτανώσεις,
• Κάθετος προσανατολισμός του όζου (‘taller-than-wide’)
• Εξωθυρεοειδική επέκταση του όζου
• Αυξημένη εσωτερική αγγείωση
• Παρουσία ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων κλπ.

Τα ευρήματα αυτά δεν μπορεί να παρακάμψει κανείς και να τα αγνοήσει, ιδιαίτερα όταν περιγράφονται από εξειδικευμένο και έμπειρο στην απεικόνιση του θυρεοειδούς ακτινολόγο.

Στις περιπτώσεις αυτές θα χρειαστεί επανάληψη της παρακέντησης, καθώς θεωρητικά η αρχική αρνητική απάντηση θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα λήψης υλικού από λάθος θέση (από μη αντιπροσωπευτικό σημείο του όζου). Υπενθυμίζεται ότι στην υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη παρακέντηση του όζου η λεπτή βελόνη θα πρέπει να κατευθύνεται στο πλέον ύποπτο σημείο του όζου.

Σήμερα είναι εφικτή η υπερηχογραφικού ταξινόμηση των όζων θυρεοειδούς σε ομάδες κινδύνου (υπερηχογραφική ταξινόμηση). Δείτε αναλυτικά τι σημαίνουν TIRADS 3, TIRADS 4 και TIRADS 5 και πώς αξιολογείται ο κίνδυνος ενός όζου.

Επομένως, ακόμη και μετά από μία καλοήθη παρακέντηση, ιδιαίτερη σημασία έχει η υπερηχογραφική εικόνα του όζου. Για τον λόγο αυτό αξίζει να γνωρίζουμε ποια χαρακτηριστικά ενός όζου θυρεοειδούς στο υπερηχογράφημα μας ανησυχούν.

 

Σενάριο #2

Όχι σπάνια, μπορεί ένας όζος να έχει καλοήθεις χαρακτήρες στο υπερηχογράφημα και η απάντηση της παρακέντησης να είναι Bethesda II (καλοήθης όζος). Είναι εντούτοις πιθανό στην διάρκεια της παρακολούθησης του ασθενούς να εμφανιστούν κάποια νεότερα ευρήματα στο υπερηχογράφημα που μπορεί να δημιουργήσουν ανησυχία και υποψία (βλ. παραπάνω). Μπορεί επίσης να εμφανιστούν νέοι όζοι (ακόμη και μικροί) με ύποπτη υπερηχογραφική εικόνα.

Και την περίπτωση αυτή θα χρειαστεί επανάληψη της παρακέντησης.

 

 

Αν ο όζος μεγαλώνει, πρέπει να επαναλάβουμε την παρακέντηση;

Η αύξηση του μεγέθους ενός όζου συχνά προκαλεί ανησυχία και οδηγεί στο ερώτημα αν πρέπει να επαναληφθεί η FNA. Εντούτοις, ένας όζος θυρεοειδούς που μεγαλώνει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καρκίνος. 

Μία μικρή αύξηση των διαστάσεων του όζου δεν αξιολογείται καθώς μπορεί να οφείλεται και στις αναμενόμενες αποκλίσεις των μετρήσεων (π.χ. λόγω της διαφορετικής γωνίας εξέτασης του όζου από την δέσμη των υπερήχων). Σημαντική αύξηση θεωρείται συνήθως αύξηση κατά τουλάχιστον 20% σε δύο διαστάσεις, με ελάχιστη αύξηση 2 mm, ή αύξηση του όγκου περισσότερο από 50%.

Θεωρούμε σήμερα ότι πιο σημαντική από την αύξηση των διαστάσεων του όζου είναι η υπερηχογραφική εικόνα του όζου, που θα πρέπει να αξιολογείται περιοδικά. Αν προκύψουν νέα ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα τότε έχει θέση η επανάληψη της παρακέντησης έστω και αν υπήρχε προηγούμενη αρνητική παρακέντηση.

 

Πως προχωράμε αν υπάρχουν δύο παρακεντήσεις με αρνητικό για κακοήθεια αποτέλεσμα;

Στην περίπτωση αυτή τα αποτελέσματα είναι ακόμη πιο καθησυχαστικά.

Στις περιπτώσεις αυτές, δεν χρειάζεται επανάληψη της παρακέντησης εφόσον δεν έχει προκύψει κάποιο νέο εύρημα που να χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

 

Παρά ταύτα, έστω και μετά από δύο αρνητικές παρακεντήσεις, μπορεί ένας όζος να χρειαστεί χειρουργείο;

H απάντηση είναι ΝΑΙ, αυτό είναι ένα πιθανό κλινικό σενάριο, σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες από αυτές:

• Μεγάλο μέγεθος όζου (ή σταθερά σταδιακά αυξανόμενο μέγεθος πάνω από 30 ή 35 χιλ.)
• Παρουσία συμπτωμάτων (π.χ. δυσκολία στην αναπνοή, δυσκολία στην κατάποση, αίσθηση βάρους ή ξένου σώματος στον τράχηλο κλπ.)
• Αισθητικό πρόβλημα (αλλοίωση εικόνας σώματος λόγω διόγκωσης στον τράχηλο)
• Αυξημένη λειτουργική δραστηριότητα του όζου που προκαλεί υπερθυρεοειδισμό (τοξικό αδένωμα) κλπ.

 

Μπορεί ακόμη και μετά από δύο ή και περισσότερες αρνητικές παρακεντήσεις ένας όζος να είναι κακοήθης (καρκίνος);

Αυτό είναι ένα σπάνιο, αλλά υπαρκτό κλινικό σενάριο. Η απάντηση είναι ΝΑΙ, αυτό μπορεί να συμβεί.

Και μπορεί να συμβεί όταν υπάρχουν ύποπτα δεδομένα από την υπόλοιπη διαγνωστική διερεύνηση του ασθενούς, όπως ενδεικτικά:

• Ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα
• Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου θυρεοειδούς
• Κληρονομικά σύνδρομα καρκίνου θυρεοειδούς
• Ευρήματα από τη κλινική εξέταση (πετρώδους υφής όζος καθηλωμένος στους γύρω ιστούς)

Έχουμε αντιμετωπίσει ασθενείς με δύο ή και περισσότερες παρακεντήσεις αρνητικές για καρκίνο, αλλά με δεδομένα που δημιουργούσαν υποψία για πιθανή κακοήθεια όπως αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω. Η ιστολογική επιβεβαίωσε την παρουσία καρκίνου παρά τις προηγούμενες αρνητικές παρακεντήσεις.

Επομένως, η εκτίμηση ενός όζου δεν περιορίζεται μόνο στην παρακέντηση και στο υπερηχογράφημα, αλλά λαμβάνει υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως και το ιστορικό του ασθενούς. Δείτε ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου θυρεοειδούς.

 

Take away μήνυμα για τους ασθενείς

Η αρνητική παρακέντηση ενός όζου θυρεοειδούς είναι ένα καθησυχαστικό εύρημα, που εντούτοις δεν θα πρέπει να αξιολογείται μεμονωμένα.

Στην αξιολόγηση του ασθενούς με όζο θυρεοειδούς λαμβάνονται υπόψη όλες οι παράμετροι από τον πλήρη διαγνωστικό έλεγχό του.

Η επανάληψη της παρακέντησης δεν είναι ρουτίνα σε όλους τους ασθενείς με όζους θυρεοειδούς, μπορεί όμως να χρειαστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Και πάντως δεν αποκλείει πάντα την κακοήθεια, έστω και αν είναι αρνητική (ακόμη και δύο ή και περισσότερες φορές) εφόσον υπάρχουν ύποπτα ευρήματα από τον λοιπό έλεγχο του ασθενούς.

 

ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική του θυρεοειδούς και των παραθυρεοειδών, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του εξειδικευμένου Χειρουργού Θυρεοειδούς και Παραθυρεοειδών Γεώργιου Σακοράφα, με αναλυτική ενημέρωση για τις παθήσεις, τη διάγνωση και τη σύγχρονη χειρουργική αντιμετώπισή τους.

 

ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΕΙΤΕ

ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ-Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ιλίσια)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – Άντερσεν 5 (Νέο Ψυχικό)

ΜΗΤΕΡΑ- Ερυθρού Σταυρού 5 (Μαρούσι)

ΤΗΛ. 2107487318 & 6977068223

email: georgesakorafas@yahoo.com

 

SEO Title:

Όζος με Αρνητική Παρακέντηση: Πότε Πρέπει να Επαναληφθεί;

 

Focus Keyword: όζος θυρεοειδούς αρνητική παρακέντηση

 

Δευτερεύοντα keywords: επανάληψη παρακέντησης θυρεοειδούς, αρνητική FNA θυρεοειδούς, Bethesda II, καλοήθης όζος θυρεοειδούς, παρακέντηση όζου θυρεοειδούς, TIRADS και παρακέντηση

 

URL slug: ozos-thyreoeidous-arnitiki-parakentisi-epanalipsi

 

Meta description:

Η παρακέντηση όζου θυρεοειδούς βγήκε αρνητική. Χρειάζεται να επαναληφθεί; Δείτε πότε η υπερηχογραφική εικόνα, το TIRADS και η αύξηση του όζου απαιτούν νέο έλεγχο.