Το υπερηχογράφημα (US) και η κυτταρολογική εξέταση του υλικού που λαμβάνεται με υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη παρακέντηση με λεπτή βελόνη (US-guided Fine-Needle Aspiration Cytology, FNAC) είναι οι δύο βασικές μέθοδοι για τη διάγνωση των μεταστάσεων του καρκίνου θυρεοειδούς στους λεμφαδένες του τραχήλου, τόσο στον ασθενή που πρόκειται να υποβληθεί στην αρχική επέμβαση (θυρεοειδεκτομή) όσο και στον ασθενή που υποβάλλεται σε περιοδική παρακολούθηση μετά την αρχική αντιμετώπιση του καρκίνου θυρεοειδούς (για την ανίχνευση υποτροπής της νόσου). Τα αποτελέσματα της FNAC σε υπερηχογραφικά ύποπτους λεμφαδένες μπορούν να ταξινομηθούν στις εξής κατηγορίες (τα ποσοστά στις παρενθέσεις αναφέρονται στη συχνότητα μεταστάσεων):
Ι.Παρουσία καρκινικών κυττάρων (96 %)
ΙΙ.Παρουσία μακροφάγων χωρίς καρκινικά κύτταρα (88 %)
ΙΙΙ.Παρουσία πολύ λίγων κυττάρων (μη διαγνωστικό υλικό) (70 %)
IV.Εξέταση αρνητική για κακοήθεια (35 %)
Είναι προφανές ότι όταν η FNAC είναι θετική για την ύπαρξη λεμφαδενικών μεταστάσεων θα πρέπει να γίνεται και λεμφαδενικός καθαρισμός τραχήλου (κατά προτίμηση εκλεκτικός ή προσανατολισμένος στα ανατομικά διαμερίσματα του τραχήλου [selective or compartment-oriented lymph node dissection]) στον ίδιο χρόνο με τη θυρεοειδεκτομή. Στην περίπτωση του ασθενούς με υποτροπή του καρκίνου στους λεμφαδένες του τραχήλου μετά την αρχική αντιμετώπιση, το μέγεθος του προσβεβλημένου λεμφαδένα (-ων) είναι μία σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για την επιλογή της σωστής θεραπευτικής αντιμετώπισης. ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟΝΙΣΤΕΙ ΟΤΙ – ΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥ ΥΠΟΨΗ ΤΟΥ ΥΨΗΛΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΨΕΥΔΩΣ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ FNAC ΣΕ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΑ ΥΠΟΠΤΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ (10 % κατ’ άλλους έως 25 ή και 30 %)– ΔΕΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΕΙΤΑΙ Η ΥΠΑΡΞΗ ΑΥΤΩΝ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΟΤΑΝ Η FNAC EINAI ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΓΙΑ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ. H μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης στο έκπλυμα του υλικού που αναρροφάται με την FNA -σε συνδυασμό με την κυτταρολογική εξέταση – μπορεί να αυξήσει την διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου.